Doradztwo i szkolenia

J.S. HAMILTON POLAND TO:

  • lider polskiego rynku badania opakowań do żywności, kosmetyków i farmaceutyków,
  • niezależne laboratorium badawcze oferujące wiedzę i doświadczenie oraz szerokie spektrum metod analitycznych,
  • wiarygodny partner firm branży spożywczej, opakowaniowej oraz przetwórstwa tworzyw sztucznych,
  • zespół ekspertów zapewniający bezstronną ocenę jakości, zgodności i bezpieczeństwa produktów.

Wspieramy rozwój Naszych Partnerów, potwierdzając ich wiarygodność, odpowiedzialność i innowacyjność.

J.S. Hamilton Polska Sp. z o.o. to laboratorium, które kompleksowo łączy usługi doradcze z szerokim zakresem badań analitycznych. Nasz zespół ekspertów zapewnia niezależną ocenę jakości produktów. Centralne laboratorium w Gdyni oraz sieć wyspecjalizowanych laboratoriów lokalnych od 1949 roku oferuje szeroki zakres akredytowanych analiz fizykochemicznych, mikrobiologicznych i sensorycznych.

Eksperci J.S Hamilton doradzą odpowiedni i zoptymalizowany plan badań w celu zapewnienia zgodności z odpowiednimi krajowymi i europejskimi regulacjami prawnymi, a także ze specyficznymi wymaganiami klientów, organizacji, właścicieli marek i sieci handlowych.

Oferujemy usługi doradcze:

  • analiza i weryfikacja dokumentów,
  • przygotowanie zoptymalizowanego planu badań do oceny zgodności,
  • ocena zgodności na podstawie EU 10/2011, Swiss Ordinance, zaleceń BfR i wytycznych branżowych (EuPIA, CEPI, FCA, FEICA, JRC, EFSA, EDQM),
  • ocena toksykologiczna m.in. metodą TTC-concept,
  • opracowanie projektu DoC (Deklaracji Zgodności),
  • szkolenia.

Żywność wchodzi w kontakt z wieloma materiałami i wyrobami podczas produkcji, przetwarzania, przechowywania, przygotowywania i podawania, zanim zostanie ostatecznie spożyta. Tego typu materiały i wyroby nazywane są materiałami do kontaktu z żywnością (FCMs). Są one przeznaczone do kontaktu z żywnością, pozostają już w kontakcie z żywnością lub mogą wejść w kontakt z żywnością lub przenieść swoje składniki do żywności przy normalnym lub przewidywalnym zastosowaniu. Obejmuje to kontakt bezpośredni lub pośredni.

Materiały mające kontakt z żywnością (FCM) są powszechnie stosowane w życiu codziennym w postaci opakowań do żywności, naczyń i przyborów kuchennych, zastawy stołowej, pojemników na żywność itp. W przypadku kontaktu z żywnością, różne materiały mogą zachowywać się w różny sposób oraz przenosić swoje składniki do żywności. W przypadku przenikania dużych ilości, wiele substancji chemicznych może zagrażać zdrowiu ludzi lub zmieniać samą żywność. Dlatego też materiały mające kontakt z żywnością, podlegają prawnie wiążącym przepisom na poziomie UE, obecnie ustanowionym w Rozporządzeniu (WE) nr 1935/2004. Ma ono na celu zapewnienie bezpieczeństwa FCM, ale także skutecznego funkcjonowania rynku wewnętrznego surowców i produktów końcowych. Celem tego ramowego aktu prawnego jest zapewnienie skutecznego funkcjonowania rynku wewnętrznego materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, oraz zagwarantowanie wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzkiego, jak również interesów konsumentów.

(WE)1935/2004 zawiera ogólne wymagania, zgodnie z którymi wszystkie FCM muszą być produkowane zgodnie z dobrą praktyką produkcyjną (GMP) tak, aby były bezpieczne i nie zmieniały właściwości żywności w niedopuszczalny sposób. Ponieważ ogólne wymogi dotyczące wszystkich FCM określone w art. 3 są powiązane z ogólnymi zobowiązaniami dotyczącymi GMP, w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 2023/2006 ustanowiono odrębne przepisy dotyczące GMP. W rozporządzeniu tym określono również inne zasady, w tym dotyczące etykietowania, dokumentacji zgodności i identyfikowalności, oraz ustanowiono proces oceny ryzyka z udziałem EFSA jako część procesu udzielania zezwoleń na stosowanie substancji.

 

KLUCZOWE PRAWODAWSTWO W EUROPIE:

Przegląd wymogów dotyczących FCM w UE
 

Ogólne przepisy dotyczące FCM

Rozporządzenie WE 1935/2004 (w sprawie materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością)
Rozporządzenie WE 2023/2006 (w sprawie dobrych praktyk produkcyjnych)
 

Materiały szczególne

Ceramika Dyrektywa 84/500/EWG
Żywice epoksydowe Rozporządzenie (WE) 1895/2005
Folia z regenerowanej celulozy Dyrektywa 2007/42/EC
Materiały z tworzyw sztucznych pochodzących z recyklingu Rozporządzenie (WE) 282/2008
Rozporządzenie w sprawie opakowań aktywnych i inteligentnych Rozporządzenie (WE) 450/2009
Plastiki Rozporządzenie (WE) 10/2011
 

Rozporządzenia szczegółowe

Rozporządzenie (UE) 321/2011 (ograniczające stosowanie bisfenolu A w butelkach z poliwęglanu do karmienia niemowląt)
Rozporządzenie (UE) 284/2011 (procedury przywozowe dotyczące przyborów kuchennych z tworzyw poliamidowych i melaminowych z Chin i Hongkongu)
Rozporządzenie (WE) 1895/2005 (ograniczenie stosowania niektórych żywic epoksydowych)
Dyrektywa 93/11/EWG (regulująca uwalnianie N-nitrozoamin i substancji zdolnych do tworzenia N-nitrozoamin z gumowych smoczków do karmienia i smoczków uspokajających)

 

DEKLARACJA ZGODNOŚCI (DOC) POWINNA ZAWIERAĆ INFORMACJE O:

  • kto wytworzył lub przywiózł materiały lub wyroby lub surowce przeznaczone do ich wytworzenia,
  • kim są,
  • data sporządzenia deklaracji,
  • potwierdzenie, że materiały lub wyroby spełniają odpowiednie wymagania ustanowione w rozporządzeniu (WE) nr 1935/2004 w sprawie materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz we wszelkich szczególnych środkach,
  • informacje o zgodności zastosowanych substancji podlegających ograniczeniom i/lub specyfikacjom, które pozwolą przedsiębiorstwom działającym na rynku niższego szczebla zapewnić zgodność z tymi ograniczeniami,
  • informacje o zgodności substancji podlegających ograniczeniom w żywności, o poziomie ich migracji specyficznej oraz, w stosownych przypadkach, o kryteriach czystości, aby umożliwić użytkownikowi tych materiałów lub wyrobów przestrzeganie prawa.

SPECYFIKACJE DOTYCZĄCE ZASTOSOWANIA DANEGO MATERIAŁU LUB WYROBU, TAKIE JAK:

  • rodzaj lub rodzaje żywności, z którą ma mieć kontakt,
  • czas i temperatura obróbki i przechowywania w kontakcie z żywnością,
  • stosunek powierzchni kontaktu z żywnością do objętości, stosowany do ustalenia zgodności materiału lub wyrobu,
  • potwierdzenie, że materiał lub wyrób jest zgodny z wszelkimi przepisami dotyczącymi barier funkcjonalnych, jeżeli bariera taka jest włączona do materiału lub wyrobu.

 

Opakowania i materiały z tworzyw sztucznych

OFERTA BADAŃ:

  • Migracja globalna i specyficzna do wszystkich płynów modelowych imitujących żywność;
  • Migracja specyficzna:
    • Pierwszorzędowych amin aromatycznych (PAAs) i metali wg Załącznika II;
    • Plastyfikatorów, przeciwutleniaczy, monomerów i innych dodatków zgodnie z Zał. I do Rozp. UE 10/2011 i Swiss Ordinance;
    • Substancje dodane w sposób niezamierzony (NIAS), metody GC-MS/FID, LC-QToF-MS, Hedsapace-GC/MS;
    • Bisfenole A, B, S, F oraz pochodne żywic epoksydowych BADGE, BFDGE i NOGE w materiałach powlekanych, tworzywach sztucznych i klejach;
    • Oleje mineralne (MOSH/POSH & MOAH)
  • Izocyjaniany i barwniki azowe;
  • Efekt „set-off” farb drukarskich i specyficzna migracja Inicjatory UV, akrylany, BHT, PAAs, itp.;
  • Analiza sensoryczna wg. DIN 10955, EN 1230-1/-2;
  • Odporność koloru wg EN 646, DIN 53160-1 / -2;
  • Właściwości barierowe wobec gazów: tlenu (OTR), wody (VWTR), CO2TR.

Najbardziej kompleksowym wymogiem prawnym UE jest Rozporządzenie (UE) nr 10/2011, określające szczegółowe wymagania dla materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych, przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Określa ono zasady dotyczące składu FCMs z tworzyw sztucznych i ustanawia unijny wykaz substancji, które są dozwolone do stosowania w ich produkcji. Rozporządzenie ustanawia również ograniczenia w stosowaniu tych substancji i podaje zasady oceny zgodności materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych.

MIGRACJA GLOBALNA I SPECYFICZNA

Opakowanie do żywności może być potencjalnym źródłem zanieczyszczenia żywności.

Przechodzenie substancji chemicznych z tworzywa sztucznego do żywności nazywane jest migracją. Skala migracji zależy od różnych czynników: właściwości fizykochemicznych substancji migrującej, materiału opakowaniowego i żywności (np. zawartość tłuszczu, kwasowość), temperatury, czasu przechowywania, proporcji wielkości opakowania do objętości produktu spożywczego (mniejsze opakowanie ma większy stosunek powierzchni do objętości).

Płyny modelowe zgodne z (EU) 10/2011
A – Etanol 10% (żywność hydrofilowa)
B – Kwas octowy 3% (żywność hydrofilowa pH<4.5)
C –  Etanol 20% (żywność o  charakterze bardziej  lipofilnym i z zawartością alkoholu do 20%)
D1 – Etanol 50% (żywność lipofilowa, alkohole > 20%; emulsja olej w wodzie), produkty mleczarskie
D2 – Olej roślinny (żywność lipofilowa) lub zamienniki płynu D2: Etanol 95% i izooktan
E – Poly (2,6-diphenyl-p-phenylene oxide) – Tenax®, MPPO (żywność sucha)

 
Rodzaje substancji chemicznych, które mogą migrować z opakowań do żywności są bardzo zróżnicowane i zależą od rodzaju surowca, z którego zostało wykonane opakowanie. W przypadku materiałów obojętnych (stal nierdzewna, ceramika, szkło) migrować mogą tylko chemikalia z wewnętrznej strony opakowania. Dyfuzja chemiczna z wnętrza struktury opakowania lub z zewnątrz (tusze drukarskie, kleje) nie jest wtedy możliwa. Materiały inertne, takie jak papier i tektura lub tworzywa sztuczne, mogą być bezpośrednim źródłem substancji migrujących.

Substancje chemiczne mogą również migrować z zewnątrz przez opakowanie. Przykładem są składniki farb drukarskich, które mogą migrować przez papier do suchej żywności..

Specyficznym rodzajem migracji jest migracja wywołana efektem SET-OFF, gdy wewnętrzna strona opakowania do żywności ma kontakt z zewnętrzną, zadrukowaną powierzchnią. Może wtedy dochodzić do tzw. zjawiska odbijania, migracji składników farb na stronę przeznaczoną do kontaktu z żywnością. Zjawisko to występuje w materiałach opakowaniowych transportowanych i przechowywanych w formie roli lub arkuszy układanych jeden na drugim, czy pojemnikach, kubkach układanych w stosach (jeden w drugim).

Szczegółowe zasady przeprowadzania badań migracji podano w Rozporządzeniu dla tworzyw sztucznych UE 10/2011. Mechanizm oceny bezpieczeństwa materiałów z tworzyw sztucznych opiera się na wykorzystaniu limitów migracji. Limity te określają maksymalną ilość substancji, która może migrować do żywności. W przypadku substancji znajdujących się w wykazie unijnym, rozporządzenie określa specyficzne limity migracji (SML). Są one ustalane przez EFSA na podstawie danych toksykologicznych dla każdej konkretnej substancji.

Aby zapewnić ogólną jakość tworzyw sztucznych, migracja globalna do żywności wszystkich substancji o charakterze stałym nie może przekraczać limitu migracji globalnej (OML) wynoszącego 60 mg/kg żywności lub 10 mg/dm2.

Mimo, że kluczowa jest migracja do żywności, w warunkach laboratoryjnych migrację bada się najczęściej z użyciem „płynów modelowych imitujących żywność”. Płyny te są reprezentatywne dla danej kategorii żywności, np. 3% kwas octowy przeznaczony jest dla kwaśnych produktów spożywczych, 50% etanol dla mleka i produktów mlecznych. Płyny imitujące żywność są stosowane jako odpowiedniki żywności ze względu na uproszczenie analizy chemicznej. Wykrywanie i oznaczenie ilościowe substancji chemicznych wymaga specjalnych metod analitycznych dla każdej substancji chemicznej z osobna.

Badania migracji przeprowadza się  w znormalizowanych warunkach czasu i temperatury, reprezentatywnych dla określonego zastosowania FCM i obejmuje maksymalny okres przechowywania zapakowanej żywności oraz specjalne warunki obróbki termicznej.

Aby zapewnić bezpieczeństwo, jakość i zgodność materiałów z tworzyw sztucznych, należy przekazać odpowiednie dane dotyczące składu wszystkich surowców, z którego został wykonany FCMs. Zasada ta obowiązuje w całym łańcuchu dostaw, aż do etapu sprzedaży detalicznej, ale nie dotyczy samego etapu detalicznego.

W tym celu należy przedstawić „Deklarację zgodności” (DoC). Deklaracja zgodności opiera się na dokumentacji uzupełniającej, która uzasadnia bezpieczeństwo tworzywa sztucznego mającego kontakt z żywnością. DoC oraz dokumenty uzupełniające należy przedstawić organom odpowiedzialnym za egzekwowanie przepisów, na każde ich żądanie. Dokumentacja uzupełniająca zawiera również ważne dane powiązane z odpowiedzialnością producenta na podstawie GMP (rozporządzenie (WE) nr 2023/2006).

 

SUBSTANCJE DODANE W SPOSÓB NIEZAMIERZONY (NIAS)

Podczas cyklu życia materiałów mających kontakt z żywnością, mogą migrować z materiałów opakowaniowych do produktów spożywczych, nieoczekiwane i potencjalnie szkodliwe substancje. Termin NIAS został wprowadzony w odniesieniu do tworzyw w kontekście prawnym (UE) 10/2011. Jednak NIAS nie są ograniczone do tworzyw sztucznych, ale występują również we wszystkich innych materiałach przeznaczonych do kontaktu z żywnością. W art. 3 ust. 9 UE 10/2011 zdefiniowano NIAS jako zanieczyszczenie występujące w stosowanych surowcach lub półprodukt reakcji, powstały podczas procesu produkcyjnego jako produktu rozkładu lub syntezy. Zatem NIAS ma różne źródła – mogą to być produkty uboczne, produkty rozpadu i zanieczyszczenia. Produkty uboczne często powstają podczas produkcji substancji wyjściowych i na wszystkich dalszych etapach produkcji. Polimery, włókna, a także dodatki (np. przeciwutleniacze, stabilizatory UV) są często degradowane podczas produkcji i użytkowania, co prowadzi do powstania różnych produktów rozpadu. Surowce do produkcji często zawierają zanieczyszczenia środowiskowe, które mogą pozostać w końcowym FCM. Przetwarzanie, a zwłaszcza recykling, może również wprowadzać wiele różnych zanieczyszczeń do produktu końcowego. Typowymi związanymi z recyklingiem NIAS są węglowodory oleju mineralnego (MOH), bisfenole, ftalany i fotoinicjatory w papierze z recyklingu lub składniki smakowe, oligomery i dodatki w plastikach poddanych recyklingowi.

Zgodnie z przepisami NIAS należy oceniać, stosując naukowo uznane zasady oceny ryzyka.

Substancje dodane niecelowo muszą spełniać ogólne wymogi bezpieczeństwa określone w Art. 3 rozporządzenia (WE) 1935/2004 i podlegają ocenie ryzyka przez podmiot gospodarczy zgodnie z Art. 19 Rozporządzenia UE 10/2011.