Arena Jakości 2026: praktyka i realne wyzwania branży spożywczej

Druga edycja konferencji „Arena Jakości: Odkrywamy Tajemnice Bezpiecznej Żywności” odbyła się w dniach 19–20 marca 2026 r. w Cukrowni Żnin. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli branży spożywczej, ekspertów laboratoriów oraz specjalistów ds. jakości, koncentrując się na praktycznych aspektach bezpieczeństwa żywności.
Były to dwa dni intensywnych prelekcji, warsztatów i wymiany doświadczeń, ukierunkowanych nie na teorię, ale na konkretne problemy operacyjne w firmach produkcyjnych i dystrybucyjnych.

Od etykiety po laboratorium

Jednym z kluczowych tematów było znakowanie żywności. Prelegenci pokazywali realne rozbieżności w tabelach wartości odżywczych między rynkami oraz najczęstsze błędy producentów. Wątek „clean label” został sprowadzony do praktyki: jako wyzwanie technologiczne i ryzyko nieprecyzyjnej komunikacji, a nie tylko trend marketingowy.
Równolegle dużo uwagi poświęcono bezpieczeństwu łańcucha dostaw. Omawiano konkretne przypadki food fraud, sposoby wykrywania nieautentycznych surowców oraz narzędzia ograniczania ryzyka nadużyć.

Twarde dane i trudne analizy

Silnym filarem konferencji była analityka laboratoryjna. Uczestnicy mogli prześledzić proces badań migracji z opakowań – od doboru warunków po interpretację wyników. Uzupełnieniem były zagadnienia wymagające zaawansowanych metod, takie jak oznaczanie dioksyn czy pozostałości pestycydów.
Nie zabrakło też tematów mikrobiologicznych. Warsztat poprowadzony przez Małgorzatę Stachowiak pokazał, gdzie w praktyce „ukrywają się” źródła skażeń w zakładach i jak skutecznie je eliminować: między innymi biorąc pod uwagę błędy higieniczne oraz niewłaściwie zaprojektowane procesy mycia.

Analiza sensoryczna i badania konsumenckie

Duże znaczenie miały także prelekcje dotyczące jakości z perspektywy konsumenta. Uczestnicy poznali metody analizy sensorycznej oraz interpretacji badań konsumenckich, które pozwalają ocenić, jak produkt jest odbierany na rynku. Dzięki temu firmy mogą lepiej dopasować receptury, etykiety i komunikację do oczekiwań klientów.

Alergeny w praktyce

Wystąpienie Małgorzaty Krzepkowskiej poświęcone alergenom obejmowało zagrożenia związane z zanieczyszczeniami krzyżowymi, strategie zarządzania alergenami w zakładach produkcyjnych oraz praktyczne metody kontroli, w tym monitorowanie i oznakowanie produktów. Uczestnicy mogli poznać sposoby minimalizowania ryzyka dla konsumentów i spełniania wymogów prawnych.

RASFF i zarządzanie kryzysowe

Istotnym punktem programu była prelekcja gościa specjalnego, lek. wet. Jacka Kucharskiego, poświęcona systemowi RASFF – europejskiemu Systemowi Wczesnego Ostrzegania o Niebezpiecznej Żywności i Paszach. Wystąpienie koncentrowało się na praktycznym wykorzystaniu systemu w zarządzaniu ryzykiem oraz na tym, jak firmy powinny reagować na zgłoszenia i incydenty.

Omówiono między innymi:
• mechanizm działania systemu i przepływ informacji,
• najczęstsze przyczyny zgłoszeń,
• konsekwencje dla producentów i dystrybutorów,
• dobre praktyki w zakresie szybkiego reagowania i komunikacji kryzysowej.

Audyty okiem praktyka

Wystąpienie Zbigniewa Oczadłego, eksperta Centrum Jakości AgroEko oraz QA Solutions, dotyczące audytów jasno wskazywało jedno: liczą się dowody. Prelegent skupił się na tym, jak przygotować dokumentację, jakich niezgodności unikać i co faktycznie decyduje o wyniku audytu.

 

II edycja Areny Jakości pokazała, że branża potrzebuje praktyki, a nie deklaracji. Program wydarzenia obejmował cały wachlarz realnych wyzwań – od etykiet, przez badania laboratoryjne i analizy sensoryczne, po zarządzanie ryzykiem i alergenami w produkcji. To konferencja, która zamiast opisywać wyzwania, pokazała, jak sobie z nimi radzić.

Na zakończenie konferencji odbył się konkurs, w którym z przymrużeniem oka sprawdzono poziom wiedzy uczestników z poruszonych zagadnień. Zwycięzcy otrzymali nagrody w postaci bezpłatnych szkoleń J.S. Hamilton oraz dwudniowego pobytu w Cukrowni Żnin. To wydarzenie pokazało, że nauka i dobra zabawa mogą iść w parze!

Zachęcamy do zapoznania się z poniższą fotorelacją z wydarzenia.

Już czas poznać prelegentów II edycji konferencji Arena Jakości!

 

W dniach 19–20 marca 2026 roku w malowniczej Cukrowni Żnin spotkamy się ponownie, by odkrywać najważniejsze zagadnienia związane z jakością i bezpieczeństwem żywności. Wartościowe prelekcje, panele dyskusyjne oraz praktyczne spojrzenie na branżowe wyzwania to tylko część tego, co przygotowaliśmy dla uczestników

Co tydzień będziemy przedstawiać zaproszenia od naszych ekspertów, którzy podzielą się z Wami swoją wiedzą i doświadczeniem – od etykietowania i analiz sensorycznych, przez kwestie audytów i prawodawstwa, aż po zaawansowane metody laboratoryjne i warsztaty praktyczne.

Zobacz filmiki z zaproszeniami i przekonaj się, dlaczego warto być z nami w Żninie!

m

Agnieszka Woźniak

m

Sylwia Sieńkowska

m

Małgorzata Stachowiak

m

Małgorzata Krzepkowska

m

Karol Jabłoński

m

Aleksandra Gehrmann-Bogdanowicz

m

Adam Fotek

m

Hanna Wachowska

 

Sprawdź szczegółową agendę konferencji dostępną TUTAJ i przekonaj się, jak wiele praktycznej wiedzy i inspiracji przygotowaliśmy dla uczestników II edycji Areny Jakości.

 

Badania wartości odżywczej i etykietowanie produktów spożywczych: dwa bezpłatne webinaria

Wymagania dotyczące informacji o wartości odżywczej i jej prezentacji na etykiecie stanowią istotny element zapewnienia jakości i zgodności produktów spożywczych z przepisami prawa.

Rzetelna analiza chemiczna oraz prawidłowe oznakowanie stanowią dwa etapy jednego procesu: od wiarygodnych wyników laboratoryjnych po ich właściwe przedstawienie konsumentowi.

W listopadzie organizujemy dwa bezpłatne webinaria, które omawiają oba te zagadnienia.

Pamiętaj, że aby uczestniczyć w obu webinarach, należy zarejestrować się na każde z wydarzeń osobno.

Znasz kogoś, kto również może skorzystać z tej wiedzy? Podziel się zaproszeniem i prześlij link do tego artykułu.

Badanie wartości odżywczej – chemiczna analiza produktów spożywczych Prawo i etykieta – jak prezentować wyniki zgodnie z przepisami

Celem szkolenia jest przedstawienie praktycznych zasad oznaczania wartości odżywczej produktów spożywczych oraz omówienie czynników wpływających na rzetelność wyników.
Program obejmuje między innymi:

  • wykorzystanie metod analitycznych do oznaczania składników odżywczych,
  • wpływ metodyki badań na uzyskiwany wynik,
  • limity tolerancji i zasady zaokrągleń,
  • czas na zadawanie pytań prelegentowi.

Data: 26 listopada 2025 r.
Godzina: 13:00–14:00
Forma: Online 

Webinar poprowadzi Hanna Wachowska – Dyrektor ds. Wsparcia, Badań i Rozwoju.

Podczas szkolenia omówione zostaną obowiązujące przepisy prawa żywnościowego w zakresie przekazywania informacji o wartości odżywczej.
Uczestnicy poznają między innymi:

  • zakres obowiązkowej informacji żywieniowej,
  • zasady dobrowolnego podawania informacji,
  • praktyczne aspekty przygotowania etykiet zgodnych z przepisami,
  • czas na zadawanie pytań prelegentowi.

Data: 27 listopada 2025 r.
Godzina: 13:00–14:00
Forma: Online 

Webinar poprowadzi Małgorzata Krzepkowska – Ekspert ds. Bezpieczeństwa i Jakości Produktów Spożywczych.

Dlaczego warto wziąć udział w obu spotkaniach?

Cykl webinarów został opracowany z myślą o osobach odpowiedzialnych za jakość, bezpieczeństwo i zgodność produktów spożywczych z obowiązującymi wymaganiami.

Połączenie wiedzy analitycznej i regulacyjnej pozwala uzyskać spójne podejście do procesu oznaczania i deklarowania wartości odżywczej – od wyników badań po etykietę.

Zanieczyszczenia w żywności – niewidoczne zagrożenie w diecie człowieka

Świadomy konsument, nieświadome ryzyko

W czasach rosnącej świadomości konsumenckiej coraz większą uwagę przywiązujemy do składu produktów spożywczych – zawartości cukru, tłuszczów, białka czy witamin. Często szukamy produktów opisanych jako „bez dodatków”, „bez polepszaczy smaku”, „bio” czy „eko”. Jednak istnieje zagrożenie, które mimo swojego znaczenia pozostaje poza codzienną uwagą konsumentów – zanieczyszczenia chemiczne w żywności. Niewidoczne, bez smaku czy zapachu, mogą być obecne nawet w pozornie zdrowych produktach i mieć istotny wpływ na nasze zdrowie.

Skąd się biorą zanieczyszczenia w żywności?

Zanieczyszczenia trafiają do żywności na różnych etapach – od upraw i hodowli, przez procesy przetwórcze, aż po transport i przechowywanie. Ich źródła można podzielić na kilka głównych kategorii:

  • zanieczyszczenia środowiskowe, takie jak dioksyny, polichlorowane bifenyle (PCB), metale ciężkie (np. ołów, kadm, rtęć) czy pestycydy, mogą przenikać do żywności z gleby, powietrza, wody lub paszy;
  • zanieczyszczenia technologiczne, powstające w wyniku procesów obróbki żywności – np. akryloamid powstający podczas obróbki termicznej (np. smażenia czy pieczenia);
  • migracje z materiałów opakowaniowych, np. bisfenol A (BPA) czy ftalany, które mogą przenikać do produktów spożywczych z opakowań z tworzyw sztucznych;
  • zanieczyszczenia naturalne, jak mykotoksyny (np. aflatoksyny, ochratoksyna A), wytwarzane przez niektóre grzyby rozwijające się m.in. na zbożach, orzechach czy suszonych owocach.

Niewidoczne, a groźne – wpływ zanieczyszczeń żywności na zdrowie

Wiele z wymienionych zanieczyszczeń charakteryzuje się wysoką toksycznością, nawet w bardzo niskich stężeniach. Często mają zdolność bioakumulacji, co oznacza, że mogą się gromadzić w tkankach organizmu – nie tylko człowieka, ale i zwierząt, których pochodzenia produkty spożywamy.

Poniżej przedstawiono jakie zagrożenia zdrowotne niosą ze sobą wybrane zanieczyszczenia żywności:

  • dioksyny i PCB wykazują działanie rakotwórcze, zaburzają funkcje układu hormonalnego i odpornościowego;
  • aflatoksyny są jednymi z najsilniejszych znanych kancerogenów – ich obecność w żywności, zwłaszcza w cieplejszych rejonach świata, stanowi istotne zagrożenie zdrowotne;
  • akryloamid, występujący m.in. w chipsach, frytkach czy pieczywie chrupkim, również został sklasyfikowany jako substancja prawdopodobnie rakotwórcza dla ludzi (grupa 2A wg IARC);
  • ftalany, stosowane jako plastyfikatory, mogą zaburzać gospodarkę hormonalną i wpływać negatywnie na rozrodczość.

Prawo w ochronie konsumenta

W celu ochrony konsumentów, Unia Europejska opracowała szczegółowe regulacje prawne, które określają najwyższe dopuszczalne poziomy zanieczyszczeń w środkach spożywczych. Przykładowe akty prawne to:

  • Rozporządzenie (UE) nr 2023/915, ze zmianami – ustanawiające maksymalne poziomy wybranych zanieczyszczeń w żywności;
  • Rozporządzenie (WE) nr 396/2005, ze zmianami – dotyczące pozostałości pestycydów.

Te przepisy są podstawą do działań kontrolnych i prewencyjnych, prowadzonych zarówno przez organy urzędowe (np. Państwową Inspekcję Sanitarną, IJHARS), jak i przez samych producentów oraz importerów.

Laboratoria na straży bezpieczeństwa żywności

Kontrola zanieczyszczeń nie byłaby możliwa bez pracy wyspecjalizowanych laboratoriów badawczych, które stosują zaawansowane techniki analityczne pozwalające na wykrycie nawet śladowych ilości tych substancji. Do najczęściej wykorzystywanych metod należą:

  • chromatografia gazowa sprzężona ze spektrometrią mas (GC-MS/MS) – stosowana m.in. w analizie pestycydów.
  • chromatografia cieczowa (HPLC) – wykorzystywana w analizie mykotoksyn;
  • spektrometria mas sprzężona z plazmą wzbudzaną indukcyjnie (ICP-MS) – do oznaczania metali i pierwiastków śladowych w produktach żywnościowych.

Laboratoria akredytowane przez jednostki krajowe, takie jak Polskie Centrum Akredytacji (PCA), dają gwarancję, że uzyskiwane wyniki są miarodajne, powtarzalne i zgodne z obowiązującymi normami. Akredytacja według normy PN-EN ISO/IEC 17025 to potwierdzenie kompetencji technicznych, systemowego podejścia i ciągłego doskonalenia.

Stałe zagrożenie – stały nadzór

Zanieczyszczenia chemiczne niestety nie są rzadkością w codziennie spożywanych produktach. To systemowe zagrożenie, które wymaga stałej uwagi, monitorowania i edukacji zarówno wśród producentów, jak i konsumentów. Dzięki nowoczesnej analityce i rygorystycznym regulacjom możliwe jest skuteczne wykrywanie i eliminowanie zanieczyszczeń, zanim żywność trafi na nasze stoły. W tym procesie kluczową rolę odgrywają laboratoria. W laboratoriach J.S. Hamilton Poland Sp. z o.o. analizujemy szereg zanieczyszczeń chemicznych w żywności, paszach, a także opakowaniach.

 

W przypadku pytań lub wątpliwości Eksperci J.S. Hamilton pozostają do Państwa dyspozycji.

Formularz Kontaktowy 

Fosetyl oraz kwas fosfonowy i jego sole – zmiany w przepisach

Od 17 kwietnia tego roku, w rozporządzeniu nr 396/2005 w sprawie najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów w żywności i paszy pochodzenia roślinnego i zwierzęcego oraz na ich powierzchni, zaszła zmiana dotychczasowej definicji Fosetyl-Al (suma fosetylu, kwasu fosfonowego i ich soli, wyrażona jako fosetyl) na Kwas fosfonowy i jego sole wyrażone jako kwas fosfonowy.

Z tego powodu w naszej usłudze Kwas fosfonowy i fosetyl (eko) także zaszła zmiana w nazewnictwie parametrów, na:

  • fosetyl
  • kwas fosfonowy i jego sole wyrażone jako kwas fosfonowy.

Na mocy rozporządzeń nr 2024/2619 z dnia 8 października 2024 r. oraz nr 2025/581 z dnia 27 marca 2025 r., Komisja Europejska zmieniła definicję pozostałości dla fosetylu-Al (fosetyl glinu), fosfonianów potasu i fosfonianów disodowych na „kwas fosfonowy i jego sole” oraz zaktualizowała istniejące najwyższe dopuszczalne poziomy pozostałości (NDP) dla tych substancji w niektórych produktach.

Z czego wynikają wprowadzone zmiany?

Zmiana definicji pozostałości

Dotychczasowa definicja pozostałości obejmowała sumę fosetylu, kwasu fosfonowego i ich soli, wyrażoną jako fosetyl. Nowa definicja koncentruje się wyłącznie na kwasie fosfonowym i jego solach, wyrażonych jako kwas fosfonowy. Zmiana ta została wprowadzona, aby lepiej odzwierciedlić rzeczywiste pozostałości w produktach spożywczych i ułatwić ich monitorowanie.

Różnorodne źródła pozostałości

Kwas fosfonowy może pochodzić nie tylko z zastosowania środków ochrony roślin, takich jak fosetyl-glinu, ale także z innych źródeł, w tym: nawozów, środków wzmacniających rośliny i dodatków do gleby zawierających fosfoniany potasu. W związku z tym konieczne było dostosowanie NDP, aby uwzględnić wszystkie potencjalne źródła pozostałości.

W związku z powyższym na podstawie nowych danych naukowych i oceny ryzyka dla konsumentów, Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) zalecił dostosowanie NDP dla kwasu fosfonowego w różnych produktach spożywczych. W niektórych przypadkach NDP zostały obniżone, a w innych podwyższone, w zależności od poziomu pozostałości i potencjalnego ryzyka dla zdrowia.

Warto jeszcze nadmienić, że „Wyniki dotyczące fosetylu nie powinny być brane pod uwagę, a domyślny maksymalny poziom 0,01 mg/kg zgodnie z art. 18 ust. 1 lit. b) Rozporządzenia nr 396/2005 nie ma zastosowania. Obowiązuje NDP dla jego metabolitu, czyli kwasu fosfonowego.” Oznacza to, że wyniki fosetylu nie są brane pod uwagę przy ocenie badanego produktu. Obowiązuje tylko maksymalny poziom dla kwasu fosfonowego i jego soli.

 

W przypadku pytań lub wątpliwości Eksperci J.S. Hamilton pozostają do Państwa dyspozycji.

Formularz Kontaktowy 

Pasze dla zwierząt – regulacje prawne, wymagania i badania

Przełomowym momentem w historii ludzkości była uprawa roślin i domestykacja zwierząt. Wiązało się to z przejściem od gospodarki przyswajającej, opartej na zbieractwie i zdobywaniu pożywienia w polowaniach, do gospodarki wytwarzającej i rozpoczęciu osiadłego trybu życia. Pierwszym udomowionym zwierzęciem najprawdopodobniej był pies, co miało miejsce około 15 tysięcy lat temu. Kolejno dołączyły do niego kozy, owce, bydło, świnie, konie i kury domowe. W XVIII i XIX wieku nastąpił intensywny rozwój przemysłu związanego z hodowlą zwierząt. Gwałtowny wzrost demograficzny po II wojnie światowej wiązał się ze zwiększonym zapotrzebowaniem na żywność. Ostatnie półwiecze to kilkukrotny wzrost produkcji podstawowych zbóż, mleka, mięsa i jaj – możliwy m.in. dzięki rozwojowi nauk biologicznych, połączeniu najnowszych osiągnięć genetyki i żywienia zwierząt.

Pasze na wagę złota – potrzeby współczesnego rynku

Rosnące zapotrzebowanie na środki spożywcze pochodzenia zwierzęcego wymaga stosowania w żywieniu zwierząt większej ilości pasz treściwych, w tym przemysłowych, co ma istotny wpływ na rozwój przemysłu paszowego. Również popularność wielu gatunków zwierząt domowych towarzyszących człowiekowi i rosnąca świadomość dotycząca zapewnienia pupilom niezbędnych składników odżywczych, (w tym witamin i składników mineralnych) zwiększa popyt na odpowiednie, pełnowartościowe karmy dostosowane do potrzeb danego gatunku, wieku oraz poziomu aktywności zwierzęcia. W związku z tym produkcja i dystrybucja pasz dla zwierząt regulowana jest wieloma aktami prawnymi dotyczącymi jakości i bezpieczeństwa tych produktów. Dostępne są również wytyczne i przewodniki branżowe (jak np. FEDIAF) w zakresie produkcji, znakowania i wytycznych żywieniowych karm dla zwierząt domowych. Nadzór nad produkcją i obrotem pasz prowadzi inspekcja weterynaryjna.

Przepisy regulujące produkcję i obrót paszami

Dokumentem, który określa ogólne zasady higieny pasz, warunki zapewniające identyfikowalność pasz a także zasady rejestracji i zatwierdzania zakładów jest Rozporządzenie (WE) nr 183/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 stycznia 2005 r. ustanawiające wymagania dotyczące higieny pasz, ze zmianami. Ma ono zastosowanie do wszystkich podmiotów działających na rynku pasz – od produkcji pierwotnej środków żywienia zwierząt aż po wprowadzenie ich do obrotu.

Co kryje się w worku z paszą? – definicje i składniki

Podstawowe definicje dotyczące rodzajów pasz można znaleźć w wielu aktach prawnych. Jednym z nich jest Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 767/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie wprowadzania na rynek i stosowania pasz, zmieniające rozporządzenie (WE)
nr 1831/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady i uchylające dyrektywę Rady 79/373/EWG, dyrektywę Komisji 80/511/EWG, dyrektywy Rady 82/471/EWG, 83/228/EWG, 93/74/EWG, 93/113/WE i 96/25/WE oraz decyzję Komisji 2004/217/WE, ze zmianami. Zgodnie z wyżej wymienionym rozporządzeniem „materiały paszowe” oznaczają produkty pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, których zasadniczym celem jest zaspokajanie potrzeb żywieniowych zwierząt, w stanie naturalnym, świeże lub konserwowane, oraz produkty pozyskane z ich przetwórstwa przemysłowego, a także substancje organiczne i nieorganiczne zawierające dodatki paszowe lub ich niezawierające, przeznaczone do doustnego karmienia zwierząt jako takie albo po przetworzeniu, albo stosowane do przygotowywania mieszanek paszowych lub jako nośniki w premiksach”. Ponadto powyższy akt prawny zawiera informacje na temat składników analitycznych, które są obowiązkowe w znakowaniu pasz, (takich jak: białko, tłuszcz, popiół, włókno surowe, wapń, fosfor i inne) oraz dopuszczalne limity tolerancji dla deklarowanych na etykietach zawartości.

Nieproszeni goście – zanieczyszczenia w paszach

Kryteria dotyczące maksymalnych zawartości substancji niepożądanych w paszach odpowiadających paszy o zawartości wilgoci 12% określone są w Dyrektywie 2002/32/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 maja 2002 r. w sprawie niepożądanych substancji w paszach zwierzęcych, ze zmianami oraz implementującym ją Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 lutego 2012 r. (Dz. U. 2012, poz. 203), ze zmianami. Zanieczyszczenia zostały pogrupowane w siedmiu sekcjach:

  • zanieczyszczenia organiczne i związki azotu (metale ciężkie, fluor, azotan(III), melamina);
  • mykotoksyny (aflatoksyna B1, sporysz);
  • toksyny właściwe dla roślin (wolny gossypol, kwas cyjanowodorowy, teobromina, winylotiooksazolidon, lotny olejek gorczyczny);
  • związki z grupy węglowodorów chlorowanych, z wyjątkiem dioksyn i PCB (pestycydy chloroorganiczne);
  • dioksyny i PCB;
  • szkodliwe zanieczyszczenia biologiczne (różne nasiona, np. Ambrosia spp.);
  • dodatki paszowe, których obecność wskutek nieuniknionego zanieczyszczenia krzyżowego jest dozwolona w paszy, dla której nie są one przeznaczone (kokcydiostatyki).

Badania pasz wykonywane w Laboratorium J.S. Hamilton Poland Sp. z o.o.

Weryfikacja środków żywienia zwierząt pod kątem zawartości składników analitycznych oraz pozostałości zanieczyszczeń przeprowadzana jest przez Laboratorium J.S. Hamilton Poland Sp. z o.o. z wykorzystaniem różnorodnych metod badawczych, takich jak znormalizowane metody ISO, własne procedury badawcze oraz metody opisane w Rozporządzenie Komisji (WE) nr 152/2009 z dnia 27 stycznia 2009 r. ustanawiające metody pobierania próbek i dokonywania analiz do celów urzędowej kontroli pasz, ze zmianami. J.S. Hamilton Poland Sp. z o.o. jest członkiem międzynarodowego stowarzyszenia GAFTA (The Grain and Feed Trade Association) i w związku z tym stosuje w badaniach pasz również metody wskazane przez to stowarzyszenie.

Laboratorium J.S. Hamilton Poland Sp. z o.o. jest również zarejestrowane w systemie GMP+ (dobrej praktyki wytwarzania i produkcji pasz), który określa zarówno wymagania jakościowe, jak i dotyczące bezpieczeństwa dla producentów, przetwórców, firm handlujących, transportujących, magazynujących, laboratoriów wykonujących analizy materiałów paszowych, pasz pełnoporcjowych i uzupełniających, dodatków paszowych i premiksów. Zatwierdzony zakres analiz obejmuje wszystkie krytyczne zanieczyszczenia chemiczne, takie, jak: aflatoksyna B1, dioksyny, dioksynopodobne PCB, niedioksynopodobne PCB, fluor, pestycydy oraz metale ciężkie: ołów, kadm, arsen, rtęć. Ponadto Laboratorium J.S. Hamilton Poland Sp. z o.o. dysponuje wieloma akredytowanymi metodami badawczymi służącymi analizie pasz w zakresie innych niż wymienione powyżej, zanieczyszczeń chemicznych oraz mikrobiologicznych.

 

W przypadku pytań lub wątpliwości Eksperci J.S. Hamilton pozostają do Państwa dyspozycji.

Formularz Kontaktowy 

Radosnych Świąt!

Z okazji Świąt Wielkanocnych składamy serdeczne życzenia wszystkim naszym Klientom i Partnerom Biznesowym. Niech ten czas będzie pełen spokoju, radości i inspiracji do nowych wyzwań!

Konferencja Arena Jakości: Odkrywamy Tajemnice Bezpiecznej Żywności

 

Akredytowane Laboratorium Badań Żywności J.S. Hamilton zaprasza na wyjątkową konferencję Arena Jakości: Odkrywamy Tajemnice Bezpiecznej Żywności, która odbędzie się 25 marca 2025 roku w Hotelu Andel’s Vienna House w Łodzi.

To doskonała okazja, aby w gronie ekspertów z branży zgłębić kluczowe zagadnienia dotyczące jakości, bezpieczeństwa oraz zgodności produktów spożywczych z obowiązującymi normami. Podczas konferencji eksperci podzielą się swoją wiedzą, a także odpowiedzą na wszystkie Państwa pytania w czasie interaktywnych paneli dyskusyjnych.

Wydarzenie skierowane jest do:

  • producentów żywności, w szczególności: działów zapewnienia i kontroli jakości, technologii, jak również R&D,
  • dystrybutorów i importerów żywności, w tym sieci handlowych oraz hurtowni,
  • przedstawicieli instytucji regulacyjnych i kontrolnych,
  • specjalistów z branży pragnących poszerzyć wiedzę na temat zapewniania jakości i bezpieczeństwa żywności oraz chcących wymienić doświadczenia z innymi uczestnikami.

 

 

Czy wiesz, jakie zmiany w prawie żywnościowym czekają nas w najbliższym czasie?

Weź udział w konferencji i poznaj kluczowe zagadnienia związane z wciąż zmieniającym się prawodawstwem.

W trakcie prelekcji eksperci JSH przedstawią najnowsze rozwiązania w zakresie badań przechowalniczych i obciążeniowych, które stanowią fundament w ocenie jakości produktów.

To nie wszystko! Szczególną uwagę poświęcimy również zagadnieniu alergenów, pestycydów, zafałszowań i zanieczyszczeń w żywności oraz metodom analizy molekularnej, które stają się niezbędnym narzędziem w zapewnianiu bezpieczeństwa żywności.

AGENDA:
8:30-9:15 Rejestracja
9:30-9:50 Przywitanie uczestników
9:50-10:15 Małgorzata Stachowiak
Dyrektor ds. Badań Mikrobiologicznych
Larum grają! Listeria w opałach!
10:15-10:40 Agnieszka Woźniak
Specjalista ds. Bezpieczeństwa i Jakości Żywności
Hasła marketingowe w znakowaniu żywności
10:40-11:05 Anna Warzecha
Kierownik Pracowni Biologii Molekularnej
Badania molekularne pod kątem analiz żywności z GMO
11:05-11:30 PRZERWA KAWOWA
11:30-11:55 Monika Lewkowicz
Ekspert ds. Bezpieczeństwa i Jakości Produktów Spożywczych
Od laboratorium do półki sklepowej: Praktyczne podejście do procesu ustalania terminu przydatności do spożycia
11:55-12:20 Ewelina Ciunel
Ekspert ds. Analiz Chemicznych
Jak potwierdzić autentyczność produktu spożywczego?
12:20-12:45 Dorota Hojan
Ekspert ds. Analiz Chemicznych
Czego nie widać gołym okiem? Zanieczyszczenia w żywności pod lupą!
12:45-14:00 PRZERWA OBIADOWA
14:00-14:25 Małgorzata Krzepkowska
Ekspert ds. Bezpieczeństwa i Jakości Produktów Spożywczych
Ryzyka w znakowaniu żywności. Co może być zakwestionowane?
14:25-14:50 Dorota Hojan
Ekspert ds. Analiz Chemicznych
Pestycydy w żywności – źródła, ryzyko zdrowotne i regulacje bezpieczeństwa
14:50-15:15 Kinga Oss
Kierownik Pracowni Analiz Sensorycznych
Esencjonalnie o badaniach sensorycznych
15:15-15:40 PRZERWA KAWOWA
15:40-16:05 Małgorzata Krzepkowska
Ekspert ds. Bezpieczeństwa i Jakości Produktów Spożywczych
Planowane zmiany w prawie żywnościowym
16:05-16:30 Aleksandra Gehrmann – Bogdanowicz
Ekspert ds. Analiz
STEC nie tylko w stekach wołowych i kiełkach – parę słów o zabójczym duecie E. coli z wirusem bakteryjnym
16:30-16:40 ZAKOŃCZENIE KONFERENCJI
20:00-02:00 BANKIET WRAZ Z CZĘŚCIĄ TANECZNĄ

Koszt udziału w konferencji wynosi 990 zł netto. Cena obejmuje zarówno uczestnictwo w części merytorycznej i w wieczornym bankiecie.

To jeszcze nie koniec!

Z myślą o firmach, które chcą kompleksowo podejść do tematu jakości, wprowadzamy pakiet firmowy, który ułatwi udział większej liczbie osób z jednej organizacji: 

  • Zgłoś dwóch uczestników – druga osoba otrzyma 50% zniżki!
  • Trzecia osoba z tej samej firmy uczestniczy bezpłatnie! 

Liczba zgłoszeń w pakiecie firmowym jest ograniczona – nie przegap okazji!

Zapisy na konferencje zostały zamknięte. 

Pozostałości środków ochrony roślin w jabłkach

Pestycydy są to środki ochrony roślin, stosowane w celu ograniczenia strat w produkcji rolnej. Każdy rolnik musi stosować się do przepisów regulujących najwyższe dopuszczalne poziomy (NDP) pozostałości pestycydów w swoich produktach (tj. warzywach, owocach, zbożach). Dokumentem regulującym NDP jest Rozporządzenie nr 396/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 lutego 2005 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów w żywności i paszy pochodzenia roślinnego i zwierzęcego oraz na ich powierzchni, ze zmianami. Wartości NDP są zróżnicowane w zależności od substancji czynnej oraz rodzaju produktu.

Obecnie większość owoców i warzyw zawiera pozostałości pestycydów, które mają negatywny wpływ na nasze zdrowie. Dlatego należy spożywać owoce i warzywa ze sprawdzonych źródeł, skontrolowane pod kątem zawartości pozostałości pestycydów.

Pestycydy mogą przyczyniać się do ostrych zatruć, do których dochodzi w wyniku stopniowej kumulacji w naszym organizmie coraz to większych dawek. Wśród negatywnych oddziaływań na nasz organizm wymienia się wpływ na gospodarkę hormonalną czy zmniejszenie odporności.

Polska jest cenionym dostawcą jabłek, zarówno na rynku europejskim jak i światowym. W naszym kraju uprawianych jest ponad 200 odmian tego owocu. Obecnie jedne z największych polskich sadów owocowych znajdują się w województwie mazowieckim, na obszarze powiatu grójeckiego. Jabłka cieszą się dużą popularnością, ze względu na powszechną, całoroczną dostępność. Ponadto są cennym źródłem składników odżywczych. Dostarczają m.in. witaminy (t.j. C, E, B6), składniki mineralne (magnez, wapń, potas) oraz cukry proste (głównie sacharoza i fruktoza), które są odpowiedzialne za słodki smak tych owoców.

Jabłka należą do owoców niskokalorycznych. Dodatkowo są cennym źródłem błonnika, dzięki czemu wydłużają uczucie sytości i pozytywnie wpływają na perystaltykę jelit.

Najczęściej występującymi odmianami jabłek w Polsce są:

  • gala (chrupiące, soczyste, skórka gładka)
  • ligol (skórka mocno błyszcząca i lekko tłusta w dotyku)
  • szampion (mają bardzo słodki smak, a aromatem zbliżone są do gruszki)
  • antonówka i szara reneta (stare, polskie odmiany jabłek)
  • gloster, lobo, rubin, cortland, jonagold.

Badania jabłek pod kątem pozostałości pestycydów przeprowadzone w naszym laboratorium wykazały, że w jabłkach zdarza się wykryć substancje aktywne środków ochrony roślin, jednakże w większości przypadków nie dochodzi do przekroczenia NDP.

Zdecydowanie najczęściej oznaczanym związkiem jest kaptan, którego pełna definicja, zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego nr 396/2005 (ze zmianami), obejmuje sumę kaptanu i THPI w przeliczeniu na kaptan. Należy on do grupy fungicydów. Służy do zwalczania parcha jabłoni, gorzkiej zgnilizny jabłek czy szarej pleśni. Okres karencji wynosi około 28 dni. Jest to jeden z najbezpieczniejszych środków grzybobójczych. Najwyższy dopuszczalny poziom pozostałości tego pestycydu dla jabłek wynosi 10 mg/kg. Mimo, że jest on oznaczany w jabłkach najczęściej, to zazwyczaj poziom pozostałości kaptanu w owocach jest niski i nie przekracza NDP.

Flonikamid jest środkiem owadobójczym należącym do grupy karboksamidów. Bardzo skutecznie zwalcza mszyce. Najwyższy dopuszczalny poziom dla tej substancji aktywnej (suma flonikamidu, TFNA i TFNG, wyrażona jako flonikamid) w jabłkach to 0,3 mg/kg. Badania laboratoryjne wykazały, że nie ma przekroczeń NDP dla tego związku. Średnie wyniki w badanych jabłkach dla flonikamidu nie przekraczają nawet 0,07mg/kg.

Kolejnym często występującym związkiem z grupy insektycydów jest acetamipryd, który działa na owady kontaktowo. Produktami zawierającymi w składzie podany związek są m.in. Inazuma 130 WG oraz Mospilan 20 SP. Wartość NDP dla tego związku w jabłkach wynosi 0,4 mg/kg.

Następny pestycyd to chlorantraniliprol, jest to również związek z grupy insektycydów, działający selektywnie. Powoduje śmierć owadów wywołując paraliż. Charakteryzuje się wysoką odpornością na zmywanie i długotrwałym działaniem ochronnym. Zwalcza takie agrofagi jak zwójka krzyżóweczka czy owocówka jabłkóweczka. Jego wartość NDP dla jabłek wynosi 0,4 mg/kg. Średnie wyniki dla podanego związku oscylują w granicach 0,013 mg/kg.

Kolejnym oznaczanym związkiem jest fungicyd – piraklostrobina. Jednymi z najbardziej znanych oprysków, w których występuje są Bushi 200 EC ora Bellis 38 WG BASF. Podany preparat chroni owoce jabłoni przed chorobami przechowalniczymi, np. gorzką zgnilizną jabłek. Najwyższy dopuszczalny poziom pozostałości pestycydów dla podanego związku wynosi 0,5 mg/kg.

Następnym związkiem o działaniu grzybobójczym jest cyprodinil. Jego działanie polega na hamowaniu rozwoju grzybów, zabezpiecza on dodatkowo powierzchnię liści roślin przed działaniem patogenów. Wykorzystywany jest do zwalczania zgnilizny twardzikowej, czy szarej pleśni. Charakteryzuje się działaniem wgłębnym, to znaczy, że wnika do wnętrza tkanek roślin i pozostaje aktywny tylko w miejscu naniesienia i nie przemieszcza się do naczyń przewodzących rośliny. Najwyższy dopuszczalny poziom pozostałości dla tego pestycydu w jabłkach wynosi 10 mg/kg.

Zdarza się także wykryć pozostałości chlorpyrifosu, który jest zakazany w Unii Europejskiej, a jego NDP dla jabłek wynosi 0.01 mg/kg. Był on pestycydem używanym do zabijania wielu szkodników, w tym m.in.: owadów i pająków. Działa on na układ nerwowy owadów. Chlorpyrifos został uznany przez Światową Organizację Zdrowia za umiarkowanie niebezpieczny dla ludzi . Ekspozycja przekraczająca zalecane poziomy została powiązana z efektami neurologicznymi oraz zaburzeniami autoimmunologicznymi. Chlorpyrifos jest najczęściej zgłaszanym pestycydem w powiadomieniach RASFF (System Wczesnego Ostrzegania o Niebezpiecznej Żywności i Paszach).

Pamiętajmy, że oznaczane pozostałości pestycydów nie są wyłącznie skutkiem celowo zastosowanej ochrony roślin, ale mogą także pochodzić ze środowiska – na skutek ich migracji między jego poszczególnymi komponentami. Dlatego, aby zmniejszyć ryzyko narażenia na nie, myjmy dokładnie przed spożyciem owoce i warzywa, czy też obierajmy je ze skórki

Dzięki międzynarodowej sieci naszych laboratoriów, które są wyposażone w najnowszy sprzęt, a także dzięki ekspertom wykorzystującym najnowsze metody badawcze, jesteśmy w stanie wykonać badania na blisko 800 pozostałości pestycydów, zgodnie z obowiązującymi wymaganiami legislacyjnymi.

 

W przypadku pytań lub wątpliwości Eksperci J.S. Hamilton pozostają do Państwa dyspozycji.

Formularz Kontaktowy

Pestycydy w produktach sezonowych – przegląd badań naukowych

Owoce i warzywa są kluczowym składnikiem zdrowej diety, dostarczają organizmowi niezbędnych witamin, minerałów i błonnika. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca spożywanie co najmniej 400 gramów tych produktów dziennie, aby zmniejszyć ryzyko chorób serca, udarów, cukrzycy typu 2 i niektórych nowotworów. W obliczu rosnących obaw o bezpieczeństwo żywności, zwraca się coraz większą uwagę na zawartość pestycydów w owocach i warzywach.

W rolnictwie pestycydy stosowane są do ochrony plonów przed szkodnikami, co zwiększa wydajność i jakość upraw. Jednak pozostałości pestycydów mogą utrzymywać się na owocach i warzywach nawet po ich dokładnym umyciu. Doniesienia naukowe wskazują, że poziom tych pozostałości różni się w zależności od rodzaju produktu, sezonu i regionu uprawy.

W badaniu przeprowadzonym w Czechach analizowano rozkład pestycydów w różnych grupach troficznych oraz różnice w stężeniach pestycydów między uprawami jednorocznymi a wieloletnimi. Wybranymi grupami troficznymi były: gleba (podstawowy zasób), rośliny (główni producenci), gryzonie (roślinożercy) i pająki (drapieżnicy).  Przebadano owoce takie jak: śliwki, gruszki, brzoskwinie, morele i winogrona. Stwierdzono, że stężenie pestycydów wzrastało w wyniku bioakumulacji, co powodowało wzrost całkowitego stężenia wraz z kolejnym poziomem troficznym. Wykryto również pestycydy niestosowane przez rolników, wśród nich także te zakazane od wielu lat na terenie Unii Europejskiej, co sugeruje na ich pochodzenie ze środowiska. Autorzy zwrócili uwagę na potrzebę integracji różnych dziedzin nauki (t.j. chemia analityczna, ekotoksykologia, ekologia) w celu lepszego zrozumienia i poznania dróg migracji pestycydów w środowisku.

Z kolei badanie przeprowadzone w Brazylii miało na celu udoskonalenie metody oznaczania pozostałości pestycydów w ziemniakach, jak również ocenę ich stężeń w skórce i miąższu bulwy. Zastosowano metodę przygotowania próbki QuEChERS oraz analizę z wykorzystaniem ultrasprawnej chromatografii cieczowej z tandemowym spektrometrem mas typu potrójny kwadrupol (UHPLC‐MS/MS). Metoda QuEChERS charakteryzuje się niewielkim zużyciem odczynników, w tym szkodliwych rozpuszczalników organicznych, jest szybka i prosta. W badaniu wykazano wysoką skuteczność zastosowanej metodyki w oznaczaniu szerokiego spektrum pestycydów na bardzo niskim poziomie, a także wykryto obecność kilku pestycydów zakazanych dla upraw ziemniaków. Wskazuje to na konieczność ciągłego udoskonalania metod analitycznych oraz istotność i konieczność monitorowania pozostałości pestycydów w uprawach.

Celem kolejnego badania przeprowadzonego w 2022 roku było wykrycie zanieczyszczeń biologicznych i chemicznych w warzywach sprzedawanych na rynku sycylijskim. Ponadto dokonano oceny rozprzestrzeniania się szczepów opornych na środki przeciwdrobnoustrojowe (AMR) w tej żywności. Z 86,2% badanych warzyw liściastych wyizolowano 53 szczepy AMR, z których 10 wykazywało oporność na leki. Pestycydy natomiast wykryto w 27,3% badanych próbek warzyw liściastych. Tutaj istotna okazała się specyfika badanych produktów – były to produkty mieszanin świeżych warzyw gotowych do spożycia. W tym przypadku zwrócono uwagę na lukę prawną – rozporządzenie Komisji (WE) nr 396/2005 (ze zmianami) ustala najwyższe dopuszczalne poziomy pestycydów w żywności i paszach pochodzenia roślinnego, ale odnoszą się one wyłącznie do świeżych warzyw, nie ma oficjalnych wytycznych dla dań gotowych do spożycia. Innym istotnym wnioskiem płynącym z tego badania jest zachęcanie konsumentów do spożywania warzyw po ich odpowiedniej obróbce, tj. dokładne mycie i preferowanie gotowania.

Podsumowując, regularne monitorowanie poziomu pestycydów w owocach i warzywach jest niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego oraz zdrowia publicznego. Dane płynące z takich badań pozwalają na wdrażanie bardziej efektywnych regulacji oraz praktyk rolniczych, które minimalizują ryzyko związane z pestycydami. Dzięki temu, spożywanie owoców i warzyw może być jeszcze bardziej korzystne i bezpieczne.

W laboratorium J.S. Hamilton Poland Sp. z o.o. gwarantujemy rzetelne i precyzyjne wyniki dla szerokiego spektrum pestycydów oraz szybkie terminy realizacji.

 

W przypadku pytań lub wątpliwości Eksperci J.S. Hamilton pozostają do Państwa dyspozycji.

Formularz Kontaktowy

Właściwości i zastosowanie alkaloidów tropanowych

Alkaloidy tropanowe (AT) stanowią grupę organicznych związków chemicznych, o złożonej strukturze i różnorodnych właściwościach. Jest to grupa wtórnych metabolitów roślinnych, występujących w roślinach z rodziny psiankowatych, kapustowatych czy krasnodrzewowatych. Głównymi przedstawicielami tej grupy związków są atropina, skopolamina oraz kokaina.

Alkaloidy tropanowe wykazują silne działanie farmakologiczne, dlatego też często wykorzystywane są w medycynie, a także w celach rekreacyjnych. W medycynie znalazły zastosowanie zwłaszcza w dziedzinie okulistyki i anestezjologii. Atropina jest stosowana do rozszerzania źrenic podczas badania dna oka oraz w leczeniu bradykardii. Natomiast skopolamina jest wykorzystywana jako środek przeciwwymiotny.  Niektóre alkaloidy tropanowe znalazły zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym jako prekursory do produkcji syntetycznych leków.

Alkaloidy tropanowe działają głównie na układ nerwowy, wykazując zarówno działanie stymulujące, jak i hamujące. Ich działanie farmakologiczne zależy od struktury chemicznej oraz spożytej dawki. Niektóre alkaloidy tropanowe mają zdolność przenikania przez barierę krew-mózg i mogą wpływać na ośrodkowy układ nerwowy, co wywołuje efekty psychoaktywne. Związki te wykazują również właściwości halucynogenne, mają negatywny wpływ na centralny układ nerwowy, powodują suchość błon śluzowych, obniżają perystaltykę jelit oraz zwiększają częstotliwość rytmu serca.

Wiele roślin, zarówno dziko rosnących, jak i hodowlanych, wytwarza te wtórne metabolity (AT), które są toksyczne dla ludzi i zwierząt. Występują one w różnych częściach rośliny, w tym w: nasionach, owocach, kwiatach, liściach i łodygach. Głównymi AT znajdującymi się w tkankach wielu gatunków roślin są skopolamina i atropina.

Alkaloidy tropanowe stanowią zanieczyszczenie żywności i mogą dostać się do niej przypadkowo, np. podczas zbiorów lub przetwarzania. Za zanieczyszczenie odpowiedzialne są głównie bieluń, lulek oraz pokrzyk wilcza jagoda, które rosną jako chwasty w uprawach roślin spożywczych. Z tego względu badanie zawartości tych związków w żywności jest niezwykle ważne i ma kluczowe znaczenie ze względu na potencjalne zagrożenie dla zdrowia publicznego. Ze względu na ich toksyczność, istotne jest monitorowanie poziomów tych alkaloidów w produktach spożywczych. Zgodnie z Rozporządzeniem Komisji (UE) 2023/915 z dnia 25 kwietnia 2023 roku (w sprawie najwyższych dopuszczalnych poziomów niektórych zanieczyszczeń w żywności oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1881/2006, ze zmianami), producenci żywności zobowiązani są do analizy alkaloidów tropanowych (atropina i skopolamina).

Główne grupy żywności, które mogą być zanieczyszczone tymi alkaloidami to między innymi:

  • produkty zbożowe
  • miód
  • herbaty ziołowe
  • suplementy diety zawierające surowce roślinne
  • niektóre przyprawy

W Laboratorium J.S. Hamilton Poland Sp. z o.o. oznaczamy zawartość atropiny i skopolaminy w wybranych produktach spożywczych.

 

W przypadku pytań lub wątpliwości Eksperci J.S. Hamilton pozostają do Państwa dyspozycji.

Formularz Kontaktowy

Nowe szkolenia z zakresu eksportu produktów spożywczych do USA!

Z przyjemnością informujemy, że w naszej ofercie pojawiły się świeże szkolenia związane z tematyką eksportu produktów spożywczych do Stanów Zjednoczonych. Wyślij zgłoszenie do 26 maja i zyskaj 13%* rabatu! Informację o rabacie zawrzyj w uwagach do zgłoszenia.

1. Prewencyjne kontrole żywności w eksporcie do USA w oparciu o wymogi ustawy FDA-FSMA, PCQI
Termin i miejsce: 10-12.06.2024, online

Wymagania bieżących Zasad Dobrej Praktyki Produkcyjnej, Analizy Ryzyka i Prewencyjnych Kontroli Żywności opartych na ocenie ryzyka mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa produkcji i przetwarzania, pakowania i przechowywania żywności przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Szkolenie zostało opracowane przez FSCPA, oparte jest na ujednoliconym przez FDA programie i dedykowane dla osób mających pełnić funkcje PCQI. Ukończenie kursu jest możliwością spełnienia wymagań FDA przez osoby odpowiedzialne za eksport do USA.

Po szkoleniu uczestnicy otrzymują certyfikat „FSCPA Preventive Controls for Human Food” wydawany przez AFDO. Wykłady odbywają się w języku angielskim, jednak możliwe jest tłumaczenie na język polski w mniej zrozumiałych fragmentach prezentacji.

Sprawdź szczegóły szkolenia TUTAJ

lub zapisz się na szkolenie!
FORMULARZ ZAPISU

 

2. Opracowanie Planu Kontroli Zapobiegawczych i praktyczna interpretacja wymagań prawnych dotyczących żywności wprowadzanej do obrotu na terenie USA
Termin i miejsce: 13.09.2024, online

Uzyskanie certyfikatu TPCP stanowi potwierdzenie zgodności planu bezpieczeństwa żywności i jego stosowania w zakładzie z wymaganiami jurysdykcji FDA, co przekłada się na wzrost zaufania importerów i uzyskanie łatwiejszego dostępu do tamtejszego rynku. Ponadto przynosi korzyści na poziomie celnym oraz zmniejsza prawdopodobieństwo kontroli zakładu produkcyjnego przez urzędników FDA.

Wykłady odbywają się w języku polskim.

Sprawdź szczegóły szkolenia TUTAJ

lub zapisz się na szkolenie!
FORMULARZ ZAPISU

 

*rabat nie łączy się z innymi promocjami

W przypadku pytań lub wątpliwości Eksperci J.S. Hamilton pozostają do Państwa dyspozycji.

Formularz Kontaktowy

Alkaloidy pirolizydynowe w żywności

Alkaloidy pirolizydynowe (AP) to grupa związków naturalnie występujących w różnych gatunkach roślin, wytwarzanych w celu ich ochrony przed roślinożercami. AP są pochodnymi pirolizydyny lub necyny, o charakterze estrów i diestrów. Ulegają one hydrolizie kwaśnej lub zasadowej, w wyniku której powstają zasadowe aminoalkohole typu necyna (takie jak: retronecyna, heliotrydyna, platynecyna, otonecyna) oraz kwasy necynowe mono- i dikarboksylowe. Mogą także tworzyć się N-tlenki.

Rysunek 1. Struktura necyny występującej w AP

Szacuje się, że zidentyfikowano już ponad 600 alkaloidów należących do grupy alkaloidów pirolizydynowch. Występują one w około 6000 gatunkach roślin, m.in. z rodzin ogórecznikowatych (np. ogórecznik, żywokost, nawrot polny), astrowatych (np. łopian, rumianek, mniszek, ostropest, oset, stokrotka, podbiał), bobowatych (np. łubin), fiołkowatych oraz dziurawcowatych. AP mogą znajdować się w każdej części rośliny (kwiaty, nasiona, owoce, liście, łodygi, korzenie), jednak najwięcej jest ich w tkance epidermalnej.

Stwierdzono, że ponad połowa z wykrytych alkaloidów pirolizydynowych wykazuje działanie toksyczne. Związki te, znane jako 1,2-nienasycone AP, są niepożądane w żywności i paszach ze względu na ich potencjalnie szkodliwy wpływ na zdrowie. Potwierdzono działanie kancerogenne, genotoksyczne i hepatotoksyczne prowadzące do nieodwracalnego uszkodzenia wątroby (w tym zarostowe uszkodzenie żył wątrobowych). Badania naukowe wykazały również, że czynniki takie jak infekcje bakteryjne i wirusowe, mykotoksyny, metale (np. miedź) czy antybiotyki wzmagają toksyczne działanie AP.

Istnieje wiele dróg przedostawania się alkaloidów pirolizydynowych do żywności. Jednym z głównych zagrożeń jest zanieczyszczenie surowca przez inne rośliny zawierające te alkaloidy. Zjawisko to zachodzi wówczas, gdy rośliny produkujące AP rosną w pobliżu roślin uprawnych, zanieczyszczając w ten sposób żywność podczas zbiorów. Inne możliwe drogi zanieczyszczenia żywności alkaloidami to w przypadku produktów pszczelich, dzikie rośliny z których pszczoły zbierają pyłek. Natomiast w przypadku żywności pochodzenia zwierzęcego (takiej jak mleko, czy jaja) źródłem alkaloidów może być zanieczyszczona pasza podawana zwierzętom jako pokarm. Alkaloidy pirolizydynowe mogą przedostawać się do zebranych zbóż, ziół, warzyw czy roślin paszowych, co prowadzi do zanieczyszczenia łańcucha pokarmowego tymi związkami. Trafiają do takich produktów, jak: chleb, ciasta, miody, mieszanki sałat, herbaty ziołowe i suplementy diety na bazie ziół. Istnieje również możliwość, że żywność jest wyprodukowana bezpośrednio z roślin, które same, naturalnie wytwarzają alkaloidy pirolizydynowe (surowce i ekstrakty roślinne, suplementy na bazie składników roślinnych).

Do analizy jakościowej i ilościowej naturalnych substancji toksycznych, m.in. takich jak alkaloidy, stosowane są głównie techniki chromatografii gazowej i cieczowej sprzężone ze spektrometrią mas. Chromatografia cieczowa ma pewną przewagę nad chromatografią gazową, mianowicie pozwala na oznaczanie związków nietrwałych i niestabilnych termicznie.

W poniższej tabeli przedstawiono zawartości alkaloidów pirolizydynowych w wybranych środkach spożywczych. Badania przeprowadzono w laboratorium J.S. Hamilton Poland Sp. z o.o. z zastosowaniem techniki LC-MS/MS. Najwyższe dopuszczalne poziomy (NDP) dla sumy alkaloidów pochodzą z Rozporządzenia Komisji (UE) 2023/915 z dnia 25 kwietnia 2023 r., ze zmianami.

Obecność alkaloidów pirolizydynowych w żywności może być zminimalizowana lub można jej zapobiec dzięki zastosowaniu dobrych praktyk rolniczych i dobrych praktyk podczas zbiorów. Przed wprowadzeniem do obrotu przemysł spożywczy powinien również przeprowadzać monitoring wszystkich grup żywności, w szczególności herbat ziołowych, a także ziół i przypraw. Ustalenie najwyższych dopuszczalnych poziomów AP w żywności ma na celu zachęcenie producentów żywności do stosowania dobrych praktyk rolniczych i podczas zbiorów, aby zagwarantować wysoki poziom ochrony zdrowia konsumentów.

Zgodnie z Rozporządzeniem Komisji (UE) 2023/915 z dnia 25 kwietnia 2023 roku, ze zmianami producenci żywności zobowiązani są do analizy alkaloidów pirolizydynowych w takich kategoriach żywności, jak:

  • herbaty, herbatki ziołowe i aromatyzowane
  • suszone zioła, liście ogórecznika, lubczyk, majeranek, oregano, kmin rzymski i mieszanki je zawierające
  • suplementy żywnościowe na bazie pyłku, pyłek i produkty z pyłku
  • suplementy diety zawierające preparaty roślinne.

 

W przypadku pytań lub wątpliwości Eksperci J.S. Hamilton pozostają do Państwa dyspozycji.

Formularz Kontaktowy

Wirusy w owocach miękkich

Ze względu na dobroczynny wpływ owoców i warzyw na zdrowie promuje się włączenie tych produktów do codziennej diety. Jednakże zwiększone spożycie owoców i warzyw może prowadzić do wzrostu liczby ognisk chorób przenoszonych drogą pokarmową, szczególnie ostrej bakteryjnej i niebakteryjnej infekcji żołądka oraz jelit.  Zatrucia pokarmowe wywoływane przez zanieczyszczoną wirusami żywność to problem ogólnoświatowy.  Za największą ilość przypadków wirusowych infekcji pokarmowych odpowiada norowirus (NoV) oraz wirus zapalenia wątroby typu A (HAV). Mniej powszechne są przypadki infekcji wirusem zapalenia wątroby typu E (HEV).

Wirusowa kontaminacja żywności może wystąpić na każdym etapie obróbki żywności, począwszy od produkcji pierwotnej, aż po etap przetwórstwa i sprzedaży. Produkcja pierwotna jest etapem krytycznym, w którym niezbędne są środki zapobiegawcze mające na celu zminimalizowanie ryzyka zakażenia konsumentów. Głównym źródłem wirusów są fekalia ludzi oraz zwierząt. W odchodach zainfekowanych osobników znajduje się ogromna liczba cząsteczek wirusów, które następnie mogą przenikać do wody, gleby oraz na dłonie pracowników, co w rezultacie może prowadzić do zanieczyszczenia produktów spożywczych. W odróżnieniu od bakterii, wirusy nie mogą namnażać się poza komórkami gospodarza, a żywność stanowi dla nich jedynie środek transportu. Należy również zwrócić uwagę na produkty odzwierzęce, które mogą być źródłem wirusów zoonotycznych, powodujących zoonozy (choroby zakaźne oraz zakażenia, które w warunkach naturalnych mogą być przenoszone ze zwierząt kręgowych na ludzi). Przykładem jest wirus Hepatitis E, który przenosi się głównie przez wodę, owoce i warzywa zanieczyszczone kałem nosicieli, którymi są ludzie oraz zwierzęta, a także poprzez spożycie niedogotowanych produktów pochodzących od zakażonych świń lub dziczyzny. Miana wirusa obecne w próbkach żywności są zazwyczaj znacznie niższe niż te znalezione w próbkach klinicznych.  Ze względu na niskie dawki zakaźne i niskie stężenia wirusów jelitowych w próbkach żywności (dawka infekcyjna dla NoV to jedynie 18-100 cząstek wirusa, a dla HAV 10-100 cząsteczek), do rutynowej kontroli i oceny ryzyka wymagana jest skuteczna i szybka metoda oznaczania wirusów.

Wykrywanie wirusów w produktach spożywczych jest dużym wyzwaniem ze względu na rozmieszczenie wirionów, które może być nierównomierne, a ich poziom w produkcie zwykle jest niski. Jedną z możliwych metod wykrywania wirusów są testy cytoplazmatyczne oraz namnażanie ich w hodowlach komórkowych,  aczkolwiek jest to proces kosztowny i pracochłonny. Niektórych wirusów nie udaje się w ten sposób wyhodować np. NoV, ponadto metody te są nieskuteczne w wykrywaniu zakaźnego HAV z powodu jego powolnego i często niecytopatycznego wzrostu. W rutynowych badaniach żywności można również wykorzystywać wskaźniki kałowego zanieczyszczenia produktów spożywczych, takie jak obecność bakterii Eschericha coli. Nie ma to jednak wiarygodnego przełożenia na obecność wirusów w badanej żywności. Ze względu na brak pomocnych wskaźników, do diagnostyki wykorzystuje się głównie reakcję łańcuchową polimerazy z odwrotną transkryptazą, czyli RT-PCR. Jest to technika biologii molekularnej pozwalająca na wykrycie materiału genetycznego wirusa w badanej żywności. Wykrywanie wirusowego kwasu nukleinowego metodą RT-PCR jest obecnie jednym z najlepszych narzędzi do wykrywania wirusów przenoszonych przez żywność w matrycach żywnościowych, ponieważ charakteryzuje się wysoką specyficznością, czułością i przepustowością. Jednakże RT-PCR ma kilka ważnych ograniczeń. Zastosowanie technik molekularnych napotyka na trudności ze względu na ograniczoną zdolność do rozróżniania zakaźnych i niezakaźnych cząstek wirusa. Kolejnym ograniczeniem jest konieczność usunięcia czynników hamujących tzw. inhibitorów reakcji PCR, które mogą pochodzić ze składników komórek bakteryjnych lub ze składników żywności, np. związków organicznych (fenole, glikogen). Ponadto pokrojona żywność  jest bardziej problematyczna ze względu na wydzielanie soków, które mogą obniżać pH roztworu oraz uwalniać inhibitory, co może zakłócać wykrywanie wirusów technikami molekularnymi.

Mrożone owoce i warzywa były związane z kilkoma epidemiami i stanowią trudny materiał do wykrywania wirusów, z tego względu wymagają dalszych badań. Integralność wirusa po jego elucji i zatężeniu może różnić się w zależności od różnych metod ekstrakcji wirusowego RNA, a głównym celem metodologii jest osiągnięcie najniższej granicy wykrywalności.

W Laboratoriach  J.S. Hamilton Poland Sp. z o.o. analizujemy owoce i warzywa oraz przetwory owocowo-warzywne pod kątem obecności norowirusów (NoV), jak i wirusów zapalenia wątroby typu A (HAV) oraz typu E (HEV) techniką RT-PCR.

 

W przypadku pytań lub wątpliwości Eksperci J.S. Hamilton pozostają do Państwa dyspozycji.

Formularz Kontaktowy

Akryloamid – czy taki straszny?

Akryloamid to organiczny związek chemiczny, który zdobył spore zainteresowanie ze względu na obawy związane z jego potencjalnym, rakotwórczym wpływem na zdrowie człowieka. Jest to substancja, której obecność w żywności budzi coraz większe obawy. Dlatego w niniejszym artykule przyjrzymy się temu zagadnieniu nieco bliżej, rozpatrując regulacje prawne, źródła występowania w żywności, działania podejmowane przez producentów w celu minimalizacji jego obecności w produktach, a także skutki zdrowotne spożywania go wraz z żywnością.

Akryloamid powstaje w wyniku reakcji chemicznej między cukrami redukującymi a asparaginą, podczas obróbki termicznej przeprowadzanej w wysokich temperaturach (powyżej 120˚C), w ograniczonej wilgotności. Substancja ta może być obecna w produktach spożywczych w różnych ilościach. Jego zawartość może być szczególnie wysoka w produktach przetworzonych, takich jak frytki czy chipsy. Jednak poziomy akryloamidu mogą znacznie się różnić w zależności od sposobu przygotowania i obróbki termicznej. Produkty bogate w skrobię i cukry, takie jak ziemniaki, pieczywo oraz ciastka, są szczególnie narażone na powstawanie tego związku podczas smażenia, pieczenia, czy też grillowania. W przypadku kawy, akryloamid powstaje podczas procesu prażenia ziaren.

Unia Europejska w 2018 roku wprowadziła restrykcyjne przepisy dotyczące zawartości akryloamidu w żywności. Te regulacje wymagają od producentów monitorowania i ograniczania poziomów akryloamidu w produktach spożywczych, szczególnie w grupie produktów najbardziej narażonych na powstawanie tej substancji (produkty ziemniaczane, pieczywo, wypieki, kawa). Mają one na celu ochronę zdrowia publicznego poprzez minimalizację narażenia na tę substancję. Szczegółowe regulacje znajdują się w Rozporządzeniu Komisji (UE) 2017/2158 z dnia 20 listopada 2017 r. ustanawiającym środki łagodzące i poziomy odniesienia służące ograniczeniu obecności akryloamidu w żywności, ze zmianami.

Producenci żywności podejmują różne działania w celu zmniejszenia obecności akryloamidu w swoich produktach. Wprowadzają innowacje technologiczne, zmniejszając np. temperaturę i czas obróbki termicznej. Stosują także specjalne technologie i dodatki, które mogą zmniejszyć ryzyko powstawania akryloamidu podczas procesu obróbki termicznej.

Raporty i opinie Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) oraz Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) są kluczowe w zrozumieniu problemu obecności akryloamidu w żywności oraz w opracowywaniu odpowiednich strategii zarządzania ryzykiem.

EFSA regularnie przeprowadza ocenę ryzyka związanego z obecnością akryloamidu w żywności, analizując dostępne dane naukowe dotyczące jego toksyczności i wpływu na zdrowie człowieka. W jednym z raportów stwierdziła, że opisywana substancja jest potencjalnym czynnikiem rakotwórczym dla ludzi, co skłania do podjęcia działań mających na celu minimalizację jego występowania w żywności.

Z kolei WHO, jako organizacja globalna odpowiedzialna za promowanie zdrowia publicznego, w swoich raportach i zaleceniach dotyczących akryloamidu w żywności, koncentruje się na jego monitorowaniu i edukowaniu społeczeństwa w celu minimalizacji ryzyka związanego z tą substancją. Organizacja podkreśla konieczność kontroli procesów technologicznych w przemyśle spożywczym oraz edukacji konsumentów na temat zdrowia.

Raporty i opinie EFSA oraz WHO stanowią podstawę dla polityków oraz producentów żywności do podejmowania działań mających na celu ochronę zdrowia publicznego. Ich analizy naukowe i zalecenia służą jako punkt odniesienia dla tworzenia regulacji prawnych, opracowywania strategii przemysłowych oraz informowania społeczeństwa na temat zagrożeń związanych z akryloamidem w żywności. Limity akryloamidu w produktach żywnościowych są zazwyczaj ustalane na podstawie oceny ryzyka dla zdrowia konsumentów, ustalając maksymalne dopuszczalne poziomy akryloamidu w różnych produktach spożywczych. Dzięki ich pracy możliwe jest podejmowanie bardziej świadomych decyzji dotyczących bezpieczeństwa żywności i zdrowia publicznego.

Obecność akryloamidu w żywności budzi obawy ze względu na potencjalne zagrożenia zdrowotne, dlatego regulacje prawne, działania producentów oraz świadomość społeczna na temat tego problemu są istotne w celu minimalizacji jego obecności. Badania nad jego wpływem na zdrowie człowieka są nadal prowadzone, a dalsze środki zapobiegawcze mogą być konieczne w miarę zdobywania nowych informacji na ten temat. Jednakże, ograniczenie spożycia przetworzonych produktów spożywczych i preferowanie świeżych, naturalnych produktów może przyczynić się do zmniejszenia narażenia na tę substancję.

 

W przypadku pytań lub wątpliwości Eksperci J.S. Hamilton pozostają do Państwa dyspozycji.

Formularz Kontaktowy

Zmiany w 8 wersji IFS Food

Od 1 stycznia 2024 roku obowiązuje wersja 8 standardu IFS Food. Zmiany w standardzie wynikają z dostosowania do nowego Codex Alimentarius oraz normy ISO 22003-3 (dla produktów, procesów i usług).

Najważniejsze zmiany w standardzie dotyczą poniższych aspektów:

  • powrót do słowa „audyt” zamiast „ocena”
  • punktacja: ocena „B” ponownie jest odchyleniem; wymogi KO* mogą być punktowane jako A, B lub D (= KO), punktacja C nie jest już możliwa
  • wprowadzono status „IFS Star” dla wskazania, że odbył się audyt niezapowiedziany
  • możliwość umieszczenia w zakresie certyfikatu nazwy produktu objętego systemami oznaczeń geograficznych ChNP (Chroniona Nazwa Pochodzenia) lub ChOG (Chronione Oznaczenie Geograficzne)
  • wymagania standardu są obecnie w 5 zamiast wcześniej w 6 rozdziałach
  • częstotliwość działań dla wymagań – wcześniej były określenia „regularne”, „roczne” obecnie zastosowanie mają dokładne czasookresy, jak 3 miesiące, 12 miesięcy
  • „bezpieczeństwo żywności i jakość produktu” zostało zastąpione czterema powiązanymi terminami „bezpieczeństwo żywności, jakość produktu, legalność i autentyczność”
  • doprecyzowane zasady wdrażania wymagań poprzez obecnie stosowane terminy „udokumentowane, wdrożone i utrzymywane” zamiast wcześnie stosowanych „dostępne”, „są na miejscu” lub „wdrożone”
  • doprecyzowanie pojęć walidacja – monitorowanie – weryfikacja

*KO – (ang. knock out), specjalne wymagania, dotyczące kluczowych zagadnień niezbędnych do zapewnienia zgodności; w standardzie IFS Food określono 10 wymagań KO, z których niespełnienie chociaż jednego równoważne jest z nieprzyznaniem certyfikatu

Zmiany w standardzie dotyczą także wprowadzenia wymagań dotyczących procedur walidacji i rewalidacji systemu HACCP, higieny rąk, zarządzania środkami chemicznymi, programu monitorowania środowiska , korekt dla odchyleń i niezgodności.

Należy także pamiętać, że wraz ze zmianą wymagań w standardzie IFS 8 są także zmiany w dokumencie IFS Doctrine, który jest dokumentem normatywnym uzupełniającym normę. Od stycznia 2024 roku obowiązuje wersja 2 tego dokumentu.

Przygotowując się do audytów warto także korzystać z dokumentów dostępnych na stronie https://www.ifs-certification.com/ . Najważniejszy dokument to IFS Food v7 and v8 Checklists Comparison. IFS na swojej stronie oferuje także przewodniki wspomagające wdrażanie wymagań standardu, np.:

  • IFS Pest control (Wytyczne dotyczące zwalczania szkodników)
  • IFS/QS listeria prevention supporting document (Zapobieganie Listerii)
  • IFS Foreign body management (Wytyczne dotyczące zarządzania ciałami obcymi)

 

W przypadku pytań lub wątpliwości Eksperci J.S. Hamilton pozostają do Państwa dyspozycji.

Formularz Kontaktowy

Otrzymaliśmy nowe certyfikaty GMP!

Wdrażanie najlepszych praktyk w laboratoriach J.S. Hamilton ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia wiarygodnych wyników, zgodności z przepisami i bezpieczeństwa produktów. Z tym większą przyjemnością informujemy, że nasza firma otrzymała Certyfikaty Dobrej Praktyki Wytwarzania (GMP) wydane przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego. Przyznane certyfikaty są potwierdzeniem profesjonalizmu i najwyższej jakości oraz staranności badań laboratoryjnych przeprowadzanych przez J.S. Hamilton Poland. Badanie leków to duża odpowiedzialność dla naszych laboratoriów.

Oczekiwaniem pacjentów stosujących leki jest ich skuteczność i bezpieczeństwo oraz odpowiednia jakość, a rolą wytwórców jest zapewnienie spełnienia tych wymagań. Kluczową rolę pełnią tu laboratoria kontroli jakości, które jako element procesu wytwarzania, są zobligowane do opracowania, wdrożenia i stosowania zasad Dobrej Praktyki Wytwarzania w badaniach kontroli jakości.  Laboratoria J.S. Hamilton specjalizują się w badaniach zanieczyszczeń na etapie kontroli jakości materiałów wyjściowych i opakowaniowych oraz końcowych produktów leczniczych, a także badań jakościowych materiałów opakowaniowych stosowanych w przemyśle farmaceutycznym, potwierdzających zgodność z wymaganiami ustanowionymi w farmakopei.

Posiadamy zezwolenie na wytwarzanie produktów leczniczych w zakresie badań kontroli jakości oraz Certyfikaty Dobrej Praktyki wytwarzania.

BADANIA KONTROLI JAKOŚCI OBEJMUJĄ PRODUKTY LECZNICZE PRZEZNACZONE DLA LUDZI ORAZ PRODUKTY LECZNICZE WETERYNARYJNE, W ZAKRESIE:

  • badania zawartości pestycydów i ditiokarbaminianów w przeliczeniu na disiarczek węgla techniką chromatografii gazowej,
  • badania zawartości aflatoksyny B1 i sumy aflatoksyn B1, B2, G1 i G2 techniką chromatografii cieczowej,
  • badania zawartości alkaloidów pirolizydynowych techniką chromatografii cieczowej,
  • badania zawartości pierwiastków zgodnie z wytyczną ICH Q3D techniką spektrometrii mas z plazmą wzbudzoną indukcyjnie,
  • badania zawartości pierwiastków wymywalnych w materiałach opakowaniowych techniką spektrometrii emisyjnej z plazmą wzbudzoną indukcyjnie

W ramach prac badawczo-rozwojowych prowadzimy weryfikacje, walidacje oraz ocenę przydatności  metod stosowanych w badaniach produktów leczniczych.

SYSTEM JAKOŚCI FARMACEUTYCZNEJ OBEJMUJE ZASADY DOBREJ PRAKTYKI WYTWARZANIA, W ZAKRESIE:

PERSONELU

Wykwalifikowany i kompetentny personel ma kluczowe znaczenie dla wiarygodnych wyników badań.  Personel zatrudniony w J.S. Hamilton posiada niezbędne kwalifikacje, doświadczenie i uczestniczy regularnie w szkoleniach, aby skutecznie wykonywać swoje zadania. Szkolenia obejmują kompetencje techniczne, Dobre Praktyki Laboratoryjne (GLP), a także tematy związane z zarządzaniem jakością.

POMIESZCZEŃ I WYPOSAŻENIA

Wykorzystanie najnowocześniejszego sprzętu i oprzyrządowania ma kluczowe znaczenie dla uzyskania dokładnych i precyzyjnych wyników prowadzonych badań.  J.S. Hamilton posiada pomieszczenia oraz wyposażenie badawcze, techniczne i systemy wspomagające, które są zaprojektowane, rozmieszczone, wykonane, dostosowane i utrzymywane tak, aby zapewniały restrykcyjne wymagania dla zakresu stosowanych technik analitycznych. Pomieszczenia i wyposażenie, które mają decydujące znaczenie dla zapewnienia jakości wyników, podlegają regularnym kwalifikacjom, przeglądom technicznym, kalibracjom. Wyposażenie z oprogramowaniem komputerowym podlega walidacji systemów skomputeryzowanych oraz zapewnia integralność danych. Systemy te posiadają wbudowane ścieżki audytu (Audit trail), umożliwiające śledzenie i zapobiegające nieautoryzowanym zmianom. Regularne tworzone są kopie zapasowe danych i protokoły bezpieczeństwa danych, niezbędne do ochrony przed utratą lub naruszeniem danych.

DOKUMENTACJI

Dokumentacja jest zasadniczym elementem systemu zapewnienia jakości. Jest wykorzystywana w celu ustanowienia, kontroli, monitorowania i rejestrowania działań, które bezpośrednio lub pośrednio mają wpływ na wszystkie aspekty jakości. Zapewnia szczegółową rejestrację procesów i ocenę wszelkich obserwacji tak, aby spełnienie wymagań Dobrej Praktyki Wytwarzania mogło być zawsze udowodnione. Dokumentacja w formie elektronicznej jest zabezpieczona i chroniona w trakcie przewidzianego okresu przechowywania. Dane przechowywane w tych systemach muszą być łatwe do udostępnienia w czytelnej formie, chronione przed bezprawnym dostępem oraz utratą lub uszkodzeniem danych.

POSTĘPOWANIA Z PRÓBKAMI DO BADAŃ

Wdrożenie i nadzorowanie procesu postępowania z próbkami ma na celu zapewnienie integralność i identyfikowalność próbek. Właściwe postępowanie z próbkami rozpoczyna się od momentu rejestracji, poprzez procedury przyjęcia do laboratorium i trwa przez cały proces obiegu próbki przez pracownie laboratorium, aż do utylizacji. Przestrzeganie ścisłych instrukcji dotyczących przyjmowania, etykietowania, przechowywania, postępowania i utylizacji próbek ma na celu obniżenie ryzyka degradacji lub zanieczyszczenia próbki.

INSPEKCJI WEWNĘTRZNYCH

Monitorowanie wdrożenia i przestrzegania Dobrej Praktyki Wytwarzania odbywa się poprzez regularne inspekcje wewnętrzne, zwanymi ogólnie audytami, w ramach systemu zapewniania jakości farmaceutycznej. Jeśli podczas audytu stwierdzone zostaną niezgodności, wówczas wdrażane są niezbędne działania naprawcze lub zapobiegawcze, których skuteczność jest oceniana oraz stanowi element doskonalenia farmaceutycznego systemu jakości.

ZARZĄDZANIA RYZYKIEM I CIĄGŁEGO DOSKONALENIA

Wdrożenie zasad zarządzania ryzykiem pomaga zidentyfikować i ograniczyć potencjalne zagrożenia, które mogą mieć wpływ na jakość pracy laboratorium. W J.S. Hamilton wdrożone są zasady ciągłego monitorowania i oceny procesów, wdrażania działań korygujących i zapobiegawczych, a także wspierania kultury ciągłego doskonalenia.

Wdrażanie najlepszych praktyk w farmaceutycznych laboratoriach J.S. Hamilton ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia wiarygodnych wyników, zgodności z przepisami i bezpieczeństwa produktów. Praktyki te obejmują różne aspekty, w tym solidne systemy zarządzania jakością, wykwalifikowany personel, przestrzeganie GMP, właściwe postępowanie z badanymi próbkami, dobrze utrzymany sprzęt i oprzyrządowanie, integralność danych, ocenę ryzyka i udział w inspekcjach wewnętrznych. Przyjmując i stale ulepszając te najlepsze praktyki, farmaceutyczne laboratoria kontroli jakości mogą zwiększyć jakość, skuteczność i bezpieczeństwo leków dostarczanych pacjentom.

Więcej o zasadach dobrej praktyki wytwarzania w laboratorium kontroli jakości leków będzie można wysłuchać podczas prelekcji na I Ogólnopolskiej Konferencji Laboratoryjnie.pl „Skuteczne zarządzanie laboratorium”, 10-12 kwietnia 2024 w Kielcach. Elżbieta Bętkowska, Menager ds. GMP, przybliży temat „Jak zintegrować wymagania ISO 17025 i Dobrej Praktyki Wytwarzania w badaniach kontroli jakości leków?”.

W przypadku pytań lub wątpliwości Eksperci J.S. Hamilton pozostają do Państwa dyspozycji.

Formularz Kontaktowy

 

Prawne spojrzenie na dioksyny – odkrywanie zawiłości regulacyjnych

Dioksyny to potoczna nazwa związków, do których zaliczamy polichlorowane dibenzodioksyny (PCDD) i polichlorowane dibenzofurany (PCDF), a także część związków z grupy polichlorowanych bifenyli (PCB), tzw. dioksynopodobne PCB (dl-PCB), wykazujących podobne właściwości chemiczne i biologiczne. Zależnie od tego, które z ośmiu atomów wodoru w cząsteczce dibenzodioksyny lub dibenzofuranu uległy substytucji chlorem, powstają różne izomery związków z grupy PCDD/F, określane jako kongenery. Podobna sytuacja występuje również w przypadku dioksynopodobnych PCB.

Wszystkie powyższe związki, są uznawane za niebezpieczne ze względu na ich trwałość i zdolność do bioakumulacji, w szczególności w tłuszczach. Związki z grupy dioksyn charakteryzują się bardzo zróżnicowanym współczynnikiem toksyczności (Tabela 1). Najbardziej toksyczną jest 2,3,7,8 tetrachlorodibenzo-p-dioksyna (2,3,7,8-TCDD) i stanowi wzorzec toksyczności dla pozostałych związków należących do tej grupy.

 

Tabela 1 Równoważniki toksyczności TEF dla dioksyn oraz PCB dioksynopodobnych i PCB niedioksynopodobnych (WHO 2005)

Jako dwie główne kategorie źródła emisji dioksyn należy przyjąć działalność przemysłową oraz przypadkowe działania człowieka. Biorąc pod lupę pierwszą kategorię – dioksyny powstają w wyniku produkcji środków ochrony roślin, w przemyśle chemicznym, farmaceutycznym, metalurgicznym i tekstylnym, w procesie recyklingu plastiku, a nawet podczas utylizacji odpadów medycznych. Natomiast do drugiej kategorii zaliczyć możemy: katastrofy przemysłowe, pożary i niekontrolowane spalanie odpadów. Dioksyny mogą również występować jako produkty uboczne niektórych procesów naturalnych, takich jak erupcje wulkaniczne i pożary lasów. Jednak ich ilość wytworzona w wyniku tych zjawisk jest znikoma w porównaniu do źródeł antropogenicznych.

Dioksyny, ze względu na wysoką toksyczność, stały się przedmiotem intensywnych badań naukowych i regulacji prawnych.

W J.S. Hamilton Poland Sp. z o.o. zawartość dioksyn badamy w próbkach produktów oraz surowców o przeznaczeniu zarówno żywieniowym, jak i paszowym. Niezależnie od przeznaczenia danego produktu, procedura przygotowania próbki oraz analiza są przeprowadzane w jednakowy sposób. Niemniej jednak, informacje dotyczące przeznaczenia produktu stanowią istotny element podczas oceny zgodności zawartości dioksyn z obowiązującymi przepisami.

W przypadku próbek produktów o przeznaczeniu żywnościowym, w momencie stwierdzania zgodności zawartości dioksyn, odnosimy się do Rozporządzenia Komisji (UE) 2023/915 z dnia 25 kwietnia 2023 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych poziomów niektórych zanieczyszczeń w żywności oraz uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1881/2006, ze zmianami. Tabela 4.1 ww. rozporządzenia zawiera najwyższe dopuszczalne poziomy dioksyn dla wymienionych kategorii, wyrażone w jednostkach pg/g świeżej masy lub pg/g tłuszczu.

Należy podkreślić, że w przypadku próbki, należącej do jednej z trzech kategorii, tj.: mięso i produkty mięsne z wyjątkiem jadalnych podrobów i tłuszczów, mleko surowe i produkty mleczne oraz jaja i produkty jajeczne z wyjątkiem jaj gęsich, istotna jest również zawartość tłuszczu w produkcie. Określone w rozporządzeniu limity dla tych produktów mają zastosowanie dla próbek o zawartości tłuszczu ≥ 2%. Jeżeli próbka zawiera mniej niż 2% tłuszczu, podany najwyższy dopuszczalny poziom dla tej żywności w przeliczeniu na tłuszcz należy pomnożyć przez 0,02. Wówczas zmianie ulega również etap przygotowania próbki (niższe limity prawne wymagają zastosowania metody, dzięki której uzyskuje się niższą granicę oznaczalności (LOQ)).

W przypadku żywności przeznaczonej dla niemowląt i małych dzieci, istotna jest wiedza czy dostarczona do laboratorium próbka reprezentuje produkt wprowadzany do obrotu jako gotowy do spożycia, czy wymaga uprzedniego przygotowania. W tym drugim przypadku, badanie zawartości dioksyn należy wykonać po odtworzeniu, zgodnie z instrukcją dołączoną przez producenta.

Regulacje prawne dotyczące produktów o przeznaczeniu paszowym zawarte są w Dyrektywie 2002/32/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 maja 2002 r. w sprawie niepożądanych substancji w paszach zwierzęcych, ze zmianami (maksymalne zawartości dioksyn zawarte są w sekcji V). Dyrektywa została implementowana do prawodawstwa polskiego poprzez Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 lutego 2012 r., z późniejszymi zmianami.

Powyższa dyrektywa określa konieczność prezentacji wyników dioksyn w przeliczeniu na 12% wilgotności. W niniejszym artykule znajdą Państwo wyjaśnienie tego procesu, który ma kluczowe znaczenie dla standardów prezentacji danych oraz zapewnienia skutecznej kontroli jakości i bezpieczeństwa pasz dla zwierząt.

W wyniku przeprowadzonej analizy uzyskujemy zawartość dioksyn w odniesieniu do postaci próbki, w jakiej dotarła do laboratorium, dlatego konieczne jest również oznaczenie zawartości wilgotności. Podobnie jak w przypadku limitów dla dioksyn w żywności, najwyższe dopuszczalne poziomy określone w dyrektywie dotyczą sumy poszczególnych związków, a dokładnie sumy równoważników toksyczności. W związku z tym na 12% wilgotności przeliczana jest zsumowana wartość, a nie poszczególne związki.

Poniżej przedstawiono przykładowe przeliczenia dla próbek o wysokiej i niskiej zawartości wody.

 

Tabela 2 Próbka oleju paszowego, wilgotność 0,14%

Inaczej sytuacja przedstawia się dla próbki o wysokiej zawartości wody: karma mokra (wilgotność: 82%).

 

Tabela 3 Próbka karmy mokrej, wilgotność 82%

Dioksyny kumulują się w suchej masie, przede wszystkim w tłuszczu. Im wyższa zawartość wody w próbce, tym uzyskujemy wyższy wynik przeliczenia na próbkę o wilgotności 12%.

 

Rysunek 1 Graficzne przedstawienie korelacji zawartości wody i suchej masy w próbce

Kolejną ważną kwestią wymagającą objaśnienia są sumy dioksyn, dla których limity określone są przez akty prawne i które są uwzględniane w naszych sprawozdaniach z badań. Zgodnie z przyjętą procedurą badawczą, opartą na wymogach obowiązujących przepisów, przedstawiane są trzy sumy, wyznaczane przy użyciu: metody zerowej (ang. lower-bound), metody połowy granicy oznaczalności (ang. medium-bound) oraz metody granicy oznaczalności (ang. upper-bound).

Metoda zerowa zakłada przyjęcie do obliczeń wartości równej zero dla wszystkich nieoznaczonych ilościowo kongenerów (poniżej przyjętego w laboratorium LOQ), np. LOQ dla 2,3,7,8-TCDD = 0,05 pg/g – do obliczeń przyjmuje się 0 pg/g.

Metoda połowy granicy oznaczalności to założenie polegające na przyjęciu do obliczeń wartości równej połowie granicy oznaczalności dla wszystkich nieoznaczonych ilościowo kongenerów, np. LOQ dla 2,3,7,8-TCDD = 0,05 pg/g – do obliczeń przyjmuje się 0,025 pg/g

Metoda granicy oznaczalności jest to założenie polegające na przyjęciu do obliczeń wartości równej granicy oznaczalności dla wszystkich nieoznaczonych ilościowo kongenerów, np. LOQ dla 2,3,7,8-TCDD = 0,05 pg/g – do obliczeń przyjmuje się 0,05 pg/g.

Celem objaśnienia danych zawartych w naszych sprawozdaniach z badań, w poniższej tabeli przedstawiono schemat obrazujący, które związki zalicza się do poszczególnych sum oraz które sumy podlegają ocenie zgodnie z dyrektywą 2002/32/WE. Zastosowana kolejność jest zbieżna z kolejnością poszczególnych związków i ich sum w naszych sprawozdaniach z badań.

 

Tabela 4 Graficzne przedstawienie składowych sum dioksyn, PCB dioksynopodobnych i PCB niedioksynopodobnych

1)  Suma podlegająca ocenie zgodnie z dyrektywą 2002/32/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 maja 2002 r. w sprawie niepożądanych substancji w paszach zwierzęcych, z późniejszymi zmianami.

W Laboratorium J.S. Hamilton Poland Sp. z o.o. oznaczamy zawartość dioksyn z zastosowaniem chromatografii gazowej z magnetycznym spektrometrem mas o wysokiej rozdzielczości z podwójnym ogniskowaniem jonów GC-HRMS. Nasz zakres akredytacji obejmuje szerokie spektrum matryc o przeznaczeniu żywnościowym, jak i paszowym. 

 

W przypadku pytań lub wątpliwości Eksperci J.S. Hamilton pozostają do Państwa dyspozycji.

Formularz Kontaktowy